ORGANISCHE WERELD. 295 



voudig van bouw, maar in onnoemlijk groot aantal optredende, bren- 

 gen zij door hare tegenwoordigheid op de voedsters eigenaardige af- 

 wijkingen te weeg, welke gewoonlijk als ziekteverschijnselen opgevat 

 en met afzonderlijke namen onderscheiden worden. Zoo spreekt men 

 van aardappelziekte , van druivenziekte , van roest en brand in de gra- 

 nen. Ik behoef die namen slechts te noemen , om den plantenkenner 

 eene ontzettend groote reeks van geschriften en merkwaardige onder- 

 zoekingen voor den geest te roepen. Eén voorbeeld slechts uit dien 

 rijken schat. 



In het algemeen vindt men onder de schimmels sommigen, die uit 

 allerlei voedsel voordeel trekken kunnen , en dan ook op zeer verschil- 

 lende plaatsen woekeren. Anderen daarentegen zijn keuriger en bewonen 

 alleen bepaalde plantensoorten. Onder deze laatsten nu treft men er aan , 

 die slechts gedurende een deel van haar leven eene voedster van bepaalde 

 soort bewonen, daarna verhuizen en op eene geheel andere plant hare 

 voortplantingsorganen vormen. Zoo zijn de bekende oranjegele plekken op 

 de bladen van den Berberis de eerste ontwikkelingstoestand van eene 

 schimmel, Aecidium Berberidis genoemd, wier sporen slechts dan ver- 

 der uitgroeien , wanneer zij op blad of stengel van de rogge- of tarwe- 

 plant geraken. Hier dringen zij door de huidmondjes binnen , versprei- 

 den hare eigenaardige draden door het inwendige der Graminee, en 

 vertoonen zich alras als roode punten of wratten (de bekende roest) 

 op het uitwendige der genoemde granen. In den loop van den zomer 

 kan nu wel de schimmel onder dezen laatsten vorm zich eenige gene- 

 ratiè'n achter elkander vermenigvuldigen op de tarwe , maar een vol- 

 gend jaar vertoont de gevreesde ziekte zich niet weder zonder aanwe- 

 zigheid van den Berberisstruik , want deze is de eerste woning , welke 

 de in het najaar gevormde en overwinterde Teleutosporen behoeven om 

 zich te kunnen ontwikkelen. 



Tot nog toe heb ik alleen gesproken van planten van verschillende 

 soort, die zich aan elkander hechten, hetzij als bondgenooten ? hetzij 

 als vijanden ; maar er bestaat in de natuur ook een gezellig samenwo- 

 nen van planten van dezelfde soort. Niet alleen op de akkers , waar zij 

 door den mensch opzettelijk zijn gezaaid , ook in de vrije natuur zijn 

 geheele uitgestrektheden bijna uitsluitend bewoond door slechts ééne 

 plantensoort. 



Richten wij b.v. onze schreden naar het hooge Noorden , dan zien 

 wij den bodem bedekt met het rendiermos , dat , niettegenstaande de 



