312 STORINGEN IN DEN DAMPKRING. 



heid, noordelijke en oostelijke stormen komen zeldzaam voor. Dit ver- 

 schijnsel vindt zijn grond hierin, dat de barometrische minima of de 

 middelpunten der stormgebieden bijna uitsluitend van 't westen over 

 den Atlantischen Oceaan komen , en meestal tusschen Engeland en IJs- 

 land door koers nemen om over den Noordatlantischen Oceaan de pool- 

 streken binnen te gaan. Aldus blijven Engeland en Frankrijk vele malen, 

 Middel-Europa bijna altijd rechts van de stormdraaiing , en ontvangen 

 dus deze streken zuidelijke en westelijke winden. De stormen beginnen 

 dierhalve ten onzent — Middel-Europa — in den regel met zuidoos- 

 tenwind , om bij 't vooruitkomen van het centrum der werveling in 

 zuidenwind over te gaan , en zich als westen- en noordwestenwinden 

 verder om te draaien, als bedoeld centrum in 't noorden aankomt 

 en wij alzoo binnen 't benedenste gedeelte van 't wervelingsgebied 

 geraken. IJsland heeft reeds veelvuldige oostelijke en noordoostelijke 

 stormen , terwijl de tweede Duitsche Noordpoolexpeditie (in Oost-Groen- 

 land gedurende den winter van 18H9 op 1870) veel had te lijden van 

 de heftigste noordelijke stormen. Geen wonder, deze landen blijven 

 meestal op den linkerkant van 't stormgebied van den Noordatlantischen 

 Oceaan , zoodat zij den wind uit het noordoosten en noorden ontvangen. 

 Twee soorten van stormen, die in 't bijzonder vermelding ver- 

 dienen, zijn de scirocco en de hora van de Adriatische zee, bene- 

 vens de föhn aan de noordzijde der Alpen. Zij zijn, na 't boven meo- 

 gedeelde, zeer gemakkelijk te verklaren. Indien immers een stormcen- 

 trum uit den Atlantischen Oceaan de kusten van Europa nadert , zoo 

 ongeveer ter breedte van de Middellandsche zee of Zuid-Frankrijk , dan 

 heeft de Adriatische zee zuidoosten- en zuidenwinden ; ten gevolge van 

 de richting van den oostelijken bergrand , die van 't zuidoosten naar 

 't noordwesten loopt , worden te dezer plaatse bovendien de luchtstroo- 

 men van zuidoosten tot zuidwesten in zuidoostenwinden gewijzigd. 

 Zoo ook met de Alpenstreek. De warme, vochtige zuidoosten- en zuiden- 

 winden spoeden zich dus rechthoekig over den kam der Alpen. Aan 

 den zuidkant van 't gebergte loozen zij hun verbazend waterdampge- 

 halte in den vorm van de heftigste stortregens, om dan verder als 

 droge heete winden (heet , door de bij den regen vrijgeworden warmte ,) 

 zich in de noordelijke dalen te doen kennen. Dat is de Föhn. Ligt 

 daarentegen het luchtdruk-minimum in 't zuiden der Adriatische zee, 

 dan heeft haar noordelijk gedeelte noordoostenwinden , die door de enorme 

 temperatuurverschillen der ongewoon warme kusten en het koude Karst- 



