STORINGEN IN DEN DAMPKRING. 319 



Welnu, alleen op deze laatste vraag kan tot heden een voldoend 

 antwoord gegeven worden, en dat antwoord is van Prof. buys ballot. 

 Zie hier , wat er van de zaak is. Indien de aarde niet om hare as wen- 

 telde, en er ontstond ergens aan hare oppervlakte eene plaats van 

 verminderden luchtdruk, dan zou de lucht van alle kanten en in eene 

 rechte lijn naar gezegd punt toestroomen, tot zoolang het verbroken 

 evenwicht weer hersteld was. Op de roteerende aarde werkt, behalve 

 de kracht, die de lucht naar 't barometrische minimum drijft , nog eene 

 tweede kracht, die haar tegelijk eene tangentiale beweging nsCar de 

 rechterzijde (op 't zuidelijk halfrond naar de linkerzijde) meedeelt. Want 

 het is eene algemeene wet (door de slingerproef van foucaült het 

 eerst daadwerkelijk aangetoond) , dat alle bewegingen op de wen- 

 telende aarde rechts afwijken , voor zooverre 't noordelijk , en links , voor 

 zooverre 't zuidelijk halfrond betreft. De afwijking neemt toe met de 

 geografische breedte , aan den evenaar is zij gelijk nul. Zoo nu komt 

 het , dat de luchtmassa's in spiraalvormige banen naar 't punt van den 

 laagsten luchtdruk worden gedreven , zooals in de onderste figuur op onze 

 plaat wordt voorgesteld. Van daar ook , dat de verbreking van 't even- 

 wicht niet zoo spoedig kan worden hersteld. Daar verder de afwij- 

 king, welke de luchtdeeltjes ondervinden , als gezegd is, met de geogra- 

 fische breedte toeneemt, zoo moeten ook met de hoogere breedten , waarin 

 de cyclonen aankomen, de wervelingen grooter worden. En natuurlijk; 

 daar de afwijking aan den evenaar gelijk nul is, zoo is 't duidelijk, dat 

 de cyclonen in de nabijheid des evenaars tot de zeldzaamheden behooren. 



Wat aangaat de eerste oorzaken van 't ontstaan der barometrische 

 minima op bepaalde punten der aardoppervlakte, die de centrums der 

 stormen worden, in dit opzicht is onze kennis nog hoogst gering. De 

 bestendige barometrische minima boven sterk verhitte kontinenten of 

 warme zeeën, zijn ontstaan door eene opstijgende beweging der lucht 

 boven eene grootere vlakte. Misschien ook , dat de stormcentra in vele 

 gevallen ontstaan boven zulke bestendig verwarmde gedeelten der aard- 

 oppervlakte, of wel ten gevolge van verbazend sterken neerslag van 

 den waterdamp des dampkrings. En is maar eenmaal zoo'n werveling 

 gevormd , dan moet de daarbij optredende centrifugaalkracht zelve weer 

 oorzaak worden van de vermindering des luchtdruks in 't middelpunt. 

 Deze omstandigheid verklaart dan ook de buitengewoon groote lucht- 

 verdunning in 't middelpunt der tropische cyclonen , — 't gevolg van 

 zeer snelle wenteling rondom eene kleine ruimte als daar de wervel heeft. 



