STEENKOLEN , EEN GOUDMIJN VAN KLEUREN. 325 



den dreigt andere met finantiëelen achteruitgang, zoodra deze niet 

 ernstig bedacht zijn op de ontwikkeling van hunne naburen in weten- 

 schap , kunst en industrie. Telkens worden wij er op gewezen in de 

 ontwikkelingsgeschiedenis der industrie. 



De methode van leblanc ter fabriekmatige bereiding van soda, 

 moest in de eerste dagen van haar toepassing een noodlottigen 

 invloed uitoefenen op de welvaart van Spanje's strandbewoners. 

 Zond Spanje vóór de Fransche revolutie-oorlogen zijn soda uit naar 

 Oost en West, naar Noord en Zuid, — na die oorlogen voorzagen 

 Frankrijk, Engeland, Duitschland in hun eigen behoefte aan soda, 

 volgens de methode van leblanc bereid , en riepen een concurrentie in 

 het leven, waartegen Spanje niet bestand was. Niet alleen voerde 

 Spanje binnen kort niet meer uit, maar zelfs verschafte het zich de 

 soda , die het noodig had , door aankoop uit het buitenland. 



Een tweede voorbeeld van dien aard zien wij in de concurrentie , die 

 de zwavelmijnen van Sicilië voeren met de py rieten , ertsen van zwa- 

 velijzer, die bij verhitting een deel der zwavel verliezen, waarvan de 

 hoeveelheid , die jaarlijks langs dien weg bereid wordt , groot genoeg 

 is om het zwavelzuur te leveren , dat bij de kunstmatige bereiding van 

 soda gebruikt wordt. 



Maar waartoe meer voorbeelden. De hedendaagsche concurrentie op 

 verschillend gebied , vooral op dat der industrie , waarschuwt ons tel- 

 kens, dat wij onze oogen geopend moeten houden voor de werkzaam- 

 heid en de vorderingen onzer naburen , wanneer wij althans niet willen 

 ondergaan in dien onophoudelijken en heilzamen strijd voor beter en 

 goedkooper artikelen. 



Die waarschuwing drukt in de laatste jaren vooral hen , die een 

 zware concurrentie hebben te voeren tegen de anilin-kleuren en de 

 kunstmatige alizarine, welke sinds korten tijd fabriekmatig worden be- 

 reid uit de steenkool , of liever uit het steenkolenteer der gasfabrieken. 

 Was men in de eerste dagen der lichtgasfabrikatie tamelijk verlegen 

 met dit product, dat nergens, althans weinig koopers vond, en was 

 men den grond dankbaar, die het kon opnemen en afvoeren, gansch 

 anders is het nu. De nieuwe toepassing van het teer tot de meest 

 verschillende doeleinden, vooral ter bereiding van de nieuwe kleur- 

 stoffen , heeft de waarde daarvan zoozeer doen stijgen , dat het in de 

 toekomst voor een goed deel het bestaan der gasfabrieken verzekert, 

 ook bij de gevaarlijke concurrentie tegen petroleum. 



