326 STEENKOLEN , EEN GOUDMIJN VAN KLEUREN. 



Omgekeerd ook zullen de gasfabrieken die industrieën steunen en haar 

 levensvatbaarheid geven, welke zich de verwerking der nevenproducten 

 van deze fabrieken, in het bijzonder van het steenkolenteer, ten doel 

 stellen. 



De wijze waarop het teer verzameld wordt is zeer eenvoudig. Zooals 

 bekend is , worden de steenkolen ter bereiding van het lichtgas in half 

 cylindervormige vaten van ijzer of vuurvasten steen sterk verhit. 



Van de vele gas- en dampvormige producten , die daarbij vrijkomen , 

 kunnen alleen die in het lichtgas gebruikt worden , welke uit koolstof 

 en waterstof bestaan , bij de gewone temperatuur gasvormig zijn , en 

 met lichtgevende vlam kunnen verbranden zonder daarbij roet af te 

 scheiden. 



Alle andere gassen , die niet aan deze voorwaarden voldoen , moeten 

 uit het lichtgas worden verwijderd; alzoo die koolwaterstofverbin- 

 dingen , die bij de gewone temperatuur vloeibaar of vast zijn , en in 

 dampvormigen toestand wel gemakkelijk branden met lichtgevende vlam , 

 maar wegens hun groot gehalte aan koolstof daarbij walmen , d. w. z. 

 roet of onverbrande kooldeeltjes (?) afgeven. 



Ten einde nu deze koolwaterstoffen uit het lichtgas terug te houden , 

 heeft men niet anders te doen dan de sterk verhitte gassen en dampen , 

 die de retorten verlaten, af te koelen. Men leidt ze door koud water, 

 daarna door lange pijpen , die buiten de fabriek door de frissche buiten- 

 lucht afgekoeld worden , eindelijk in hoog gemetselde torens , die met 

 coaksstukken zijn opgevuld , welke door een aanhoudenden stroom van 

 fijne waterstralen worden bespoeld. 



In deze coakstorens heeft de beste en meest volkomen afkoeling 

 van het gas plaats. De dampvormige koolwaterstoffen , die het gas nog 

 aanmerkelijk verontreinigen , worden hier vooral verdicht tot het teer, 

 dat in de verzamelbakken afvloeit als een vuile , bruin-zwarte kleverige 

 vloeistof van een eigenaardigen reuk. In dien toestand wordt het in 

 den handel gebracht en verwerkt tot verschillende stoffen van meer of 

 minder belang. 



Men begint daarbij met het teer aan een destillatie te onderwerpen. Wat 

 het eerst overgaat, wordt als lichte teerolie opgevangen, het laatste 

 destillaat als zware teerolie, terwijl een zwart residu in de destilleer- 

 vaten terugblijft, dat onder den naam van pik nog een vrij belang- 

 rijke toepassing vindt. Met hars gesmolten , levert het als harpuis een 

 uitmuntend vernis voor het hout der schepen; in vereeniging met 



