330 STEENKOLEN, EEN GOUDMIJN VAN KLEUREN. 



Ofschoon reeds bij droge destillatie daarvan een kleine hoeveelheid 

 ontstaat, bereidt men haar toch beter uit de echte teerolie of liever 

 nog uit benzine. Men behandelt deze daartoe met rookend salpeterzuur , 

 waarbij de zoogenaamde kunstmatige bittere amandelolie (nitrobenzol) l 

 ontstaat, een vloeistof van een eigenaardig scherpen reuk naar bittere 

 amandelen, die haar uitnemend geschikt maakt om in de parfumerie 

 toepassing te vinden onder den naam van Mirbaanolie (essence de 

 Miibane). De reuk naar bittere amandelen, die aan vele toiletzeepen 

 en pomades eigen is , is daaraan door deze olie meegedeeld. Bij inwer- 

 king van een mengsel van azijnzuur en ijzervijlsel wordt het nitro- 

 benzol omgezet tot anilin (phenylamin). 2 



Onder een sterke verhooging van temperatuur blijft daarbij in de 

 ijzeren vaten een breiachtige massa terug , die uit azijnzuur-ij zeroxyd en 

 azijnzuur-anilin bestaat. Door een daarop volgende destillatie met kalk 

 bij roodgloeihitte wordt een ruw destillaat verkregen, dat onder vele 

 andere stoffen hoofdzakelijk anilin en toluidin 3 bevat, die door een 

 nieuwe distillatie tusschen 175° en 230° C. van de andere nevenpro- 

 ducten kan worden gezuiverd. De toluidin, die bij die temperatuur 

 tegelijk met de anilin overgaat, is voor de bereiding van kleurstoffen 

 niet alleen onschadelijk, maar zelfs voordeelig , zoodat een verdere zui- 

 vering onnoodig geacht kan worden. 



De zuivere anilin is een kleurlooze vloeistof, die zich echter, in aanra- 

 king met de lucht , spoedig bruin kleurt , een eigenaardigen reuk en een 

 scherpen brandenden smaak heeft. De afzondering van anilin in zuive- 

 ren toestand gaat met groote practische bezwaren gepaard en is met 

 het oog op het bovenstaande zelfs minder wenschelijk. 



De eerste anilin-kleurstof , die een industriëele toepassing in de ver- 

 verij gevonden heeft, is het anilin-violet , in 1856 door perkin bereid 

 door inwerking van oxydeerende stoffen op anilin van den handel. Niet- 

 tegenstaande de klassieke onderzoekingen van a. w. hofmann over de 

 anilin-verbindingen , is toch de scheikundige samenstelling van het 

 anilin-violet en vele andere anilin-kleuren zeer twijfelachtig. Des te 

 beter zijn de kleursveranderingen bekend , die deze onder den invloed 

 van verschillende stoffen ondergaan. 



1 Nitrobenzol = C 6 H 5 NO 2 . 



3 Anilin =. C« H\ NH 2 . (Phenylamin). 



3 Toluidin = V fF NH*. 



