360 DE GLEÏSCHERÏÜIN TE LUCERN. 



Albis-keten , in het tegenwoordige Aargau , tot zelfs in den Jura aan ; 

 weder andere rotsbrokken waren behulpzaam tot het vormen van de zoo- 

 genaamde Gletschermühlen , waar wij zoo aanstonds op terugkomen. Het 

 woord zelf laten wij liefst onvertaald. 



Bij de hoogere temperatuur van het warme jaargetijde smelten de 

 Gletschers aan de bovenvlakte af. Het afsmeltende water vormt kleine 

 beken, die in het Duitsch weder zeer eigenaardig met den naam 

 Schmelzwasserbache (dooiwaterbeken) bestempeld worden. Bij hun loop 

 benedenwaarts zoeken zij zelven op de ijsvlakte natuurlijk bij voorkeur 

 de reeds aanwezig zijnde spleten en groeven in het ijs en tusschen het 

 gesteente op; waar deze niet aanwezig zijn, baant het water zich zelf 

 een weg en holt dien uit, alles met zich voerende, wat het als hin- 

 derpaal op dien weg aantreft. Komt het stroomende water in reeds 

 bestaande groeven, dan hollen de medegevoerde steenen en het water 

 zelve die groeven dieper uit ; deze steenen verkrijgen daardoor , en door 

 het afslijpen van hun ongelijke kanten, bij het over het ijs en over 

 elkander rollen , den ronden vorm , waaraan zij zoo gemakkelijk te her- 

 kennen zijn, en die hun den naam van rolsteenen heeft bezorgd. 



Komt dit dooiwater bij een diepe klove of scheur in het ijs, dan 

 stort het zich met vreeselijk geweld naar beneden en veroorzaakt 

 daarbij , volgens tyndall , soms een geluid als van het rollen des don- 

 ders. Bij haar val neemt de waterader een spiraal vormige beweging aan , 

 waarin de medegevoerde voorwerpen natuurlijk deelen. Door de kracht 

 van den val wordt, zooals gezegd is, de weg steeds breeder en strekt 

 hij zich al dieper en dieper uit, terwijl door de spiraalvormige bewe- 

 ging deze uithollingen een zuiver ronden- of liever trechtervorm ver- 

 krijgen. Dat de rolsteenen tot dit uithollingswerk zeer bevorderlijk zijn , 

 behoeft nauwelijks gezegd. Zij toch begonnen hun werk zelfs reeds bij 

 hun schijnbaar volkomene rust. Daar , stil op den gletscher liggende , 

 nemen zij de warmte der zonnestralen tot zich en deelen die mede 

 aan de plaats hunner ligging, waar zij door uitsmelting kleinere en 

 grootere diepten doen ontstaan. 



Dit uithollen nu , in den gletscher reeds begonnen , zet zich , waar 

 het ijs op den bodem reikt, voort in het gesteente. Vandaar die diepe 

 kommen, die gaten, die wij zooeven, bij het binnentreden van den 

 Gletschertuin , als overbrugd , aan u voorstelden. De rolsteenen , die 

 tot hun vorming hebben gediend , vinden wij hier bij sommigen in de 

 kom zelve; bij anderen werden ze er uit genomen, om ons beter de 



