DE GLETSCHERTÜ1N TE LÜCERN. 363 



de gletscher zich van zuid naar noord bewogen heeft, en dus ook in 

 deze richting de trechter moet overhellen. 



Nog in een ander opzicht is dit plekje bijzonder merkwaardig. 



Wij bleven het langst bij de hoofdzaak, de gletscherbanen zelven, 

 stilstaan ; thans willen we de andere bezienswaardigheden ook nog wat 

 nader beschouwen ; dezen alleen zouden ons reeds nopen tot een bezoek. 



Bij het binnentreden zagen wij rechts de gletscherbanen en kommen 

 voor ons liggen , en links een overdekten gang of gaanderij , die wij 

 tot nu toe onopgemerkt lieten. Zij dient tot bewaring van een prach- 

 tige verzameling fossielen, die hier zijn tentoongesteld. Deze gesteen- 

 ten vertoonen ons afdrukken van producten uit een andere, nog vroe- 

 gere voorwereldlijke periode , dan die waarin de gletscherbaan ontstond, 

 en wel uit den tijd waarin Zwitserland en ons geheele werelddeel , 

 enkele hooge rotspunten uitgezonderd, waarschijnlijk nog door de gol- 

 ven der zee werd bedekt. Hier verplaatsen ons de Nummuliten (schijf- 

 vormige versteende zeedieren ter grootte van een franc tot die van een 

 vijf-francstuk , en daarop ook in kleur en vorm zoozeer gelijkend, dat 

 ze daaraan hun naam van het latijnsche woord voor geldstuk , nummus , 

 ontleenden) in den tijd der zoogenaamde Nummuliten-zee. 



De verbreiding van deze fossielen strekt zich niet alleen door ge- 

 heel Midden- en Zuid-Europa , maar ook door Noord- Afrika en Azië 

 uit, tot zelfs op een aanmerkelijke hoogte boven den waterspiegel in 

 het Himalaya-gebergte. Het onberekenbaar groot aantal van deze stee- 

 nen moet niet weinig hebben bijgedragen tot de vorming van het vaste 

 gedeelte van onze aardkorst in die streken. 



De zee vormde destijds waarschijnlijk een smalle strook langs den 

 noordelijken Alpenrand, waar zij haar golven soms zeer diep in het 

 gebergte dreef ; vandaar dat men deze nummuliten in Titlis op de Joch- 

 pas in de Sirenen, in het Kanton Uri en aan beide zijden van het 

 Schachenthal aantreft. Van dit laatste dal moeten ook die afkomstig 

 zijn, welke wij hier vinden, daar wij reeds zagen, dat door deze 

 streek de Reussgletschers hun loop namen. De kleur van de steenen 

 zelven is zeer verschillend ; sommigen hebben een groene , anderen weer 

 een roode kleur; de eerste ontstond door een inmenging van groene 

 korrels in den zandsteen, die deze versteeningen aaneen smolt; de 

 laatste is afkomstig van ijzerhoudende gesteenten, die hun kleur aan 

 de nummuliten mededeelden. Dat ze in den Gletschertuin menigvuldig voor- 

 komen , zien wij overtuigend bevestigd , volgens Professor s. sghmiülin , 



