50 WETENSCHAPPELIJK IlURLAt). 



le conté de volgende hypothese. De met het water medegevoerde en reeds 

 afgekoelde lucht binnen in het nedervallend waterscherm wordt samengedrukt 

 en gecondenseerd aan den voet van den waterval en , aldaar aan zijne bui- 

 tenzijde vrij wordende, zet zij zich uit en bewerkt daardoor eene verkoeling, 

 die de fijne waterdroppeltjes doet bevriezen. „ 



Radiometer-proeven. — Voor weinige dagen ontving ik van de firma a. van 

 emden te Amsterdam een exemplaar van dit werktuigje, door geissler te 

 Bonn vervaardigd. Uiterlijk stemt het volkomen overeen met de beschrijving 

 die ik hiervoor (bl. 41 van dit bijblad) van dit werktuig heb gegeven, alleen 

 slechts met dit onderscheid , dat de uiteinden der armpjes geen vlierpitten 

 schijfjes, maar dunne vierkante plaatjes dragen van eene stof, die mij toe- 

 schijnt te zijn door gloeiing ondoorschijnend gemaakte mica. Ook deze zijn 

 aan de eene zijde met lampzwart bedekt en aan de andere metaalglanzend. 

 Nu ik het toestelletje uit aanschouwing ken, komt het mij nog veel merk- 

 waardiger voor, dan toen het mij alleen door de beschrijving bekend was. 

 Het volgende mag een denkbeeld geven van wat ik daaraan heb waargenomen. 



De gevoeligheid voor eigenlijke lichtstralen is buitengewoon groot. Door ge- 

 woon diffuus daglicht, op een niet zeer helderen Aprildag, deed het bijna 12 

 omwentelingen in de minuut. Dat zelfde licht, op eene gewone melloni-zuil 

 met vrij gevoeligen rheoskoop vallend, bracht eene afwijking van niet meer 

 dan 1° te weeg. 



Zooals bij de bekende athermansie van het glazen omhulsel te verwachten 

 was, is de verhouding der werkingen van beide werktuigen voor kunstlicht 

 een geheel andere. De vlam van een ronden porseleinen gasbrander , die des 

 daags een hoogte van slechts omstreeks 5 centimeter heeft, deed den radio- 

 meter, die op 1,1 meter afstand daarvan geplaatst was, 7% omwentelingen 

 in de minuut maken, en bracht op den daarnevens geplaatsten Melloni eene 

 afwijking van 10° te weeg. Op 1,5 M. afstand van beide was het aantal 

 omwentelingen 3 en de afwijking ongeveer 4°. Werd nu een groote conische 

 reflector , zooals die voor een groot model melloni-zuil dient bij proeven met 

 den demonstratie-rheoskoop, vóór den radiometer geplaatst en met de omstreeks 

 10 cM. wyde opening naar de lichtvlam gekeerd, dan steeg het aantal om- 

 wentelingen, terwijl alles overigens onveranderd bleef, van 3 op 15 in de 

 minuut. Met zulk een reflector van passenden vorm en grootte , zal dus de 

 gevoeligheid van den radiometer inderdaad verbazend mogen heeten. De ach- 

 terste opening van den hier gebruikten was voor den radiometer veel te klein. 



De beweging der plaatjes geschiedt altijd in zulk eene richting, dat de 



