66 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



zwaartekracht op het kwik wordt dus door de spanning der veeren in even- 

 wicht gehouden , en zoolang beide werkingen niet veranderen zal de stand 

 van het kwik in een buis , die op de bovenste sluitplaat van het werktuig 

 geplaatst is , evenzeer onveranderd blijven. Maar zoodra de intensiteit der 

 zwaartekracht eene, zij het ook geringe verandering ondergaat, zal dit aan 

 eene overeenkomstige verandering in den stand van het kwik bemerkbaar 

 worden , die door een mikrometerschroef met elektrisch contact zeer nauwkeurig 

 kan worden gemeten. 



Men stelle zich nu dit werktuig voor, aan boord van een schip op zee 

 geplaatst. De werking van de zwaartekracht op het kwik zal dan toenemen 

 naarmate de zee op de plaats waar het schip zich bevindt minder diep is, 

 omdat de dichtheid van het zeewater de eenheid weinig overtreft, terwijl die 

 van de vaste deelen der aardkorst op bijna 2,8 kan aangenomen worden. En 

 als eens de numerische betrekking tusschen deze diepte-verandering en die in 

 den kwikstand bekend is, welke betrekking siemens uit theoretische beschou- 

 wingen heeft afgeleid en door proefnemingen gecontroleerd, dan kan men uit 

 de waarnemingen der laatste de eerste berekenen en dus het werktuig als 

 een dieplood gebruiken. Naar luid van les Mondes XL p. 63 et 95 , waaraan 

 wij deze bijzonderheden grootendeels ontleenen , stemmen de aanwijzingen van 

 den bathometer met die der rechtstreeksche peilingen tot op l j l0 overeen. 

 Dit verschil kan te minder verwonderen daar de laatste alleen de diepte doen 

 kennen onmiddelijk onder of althans slechts weinig achter het schip; terwijl 

 de bathometer de gemiddelde diepte meet voor een vlak dat zich om dit punt 

 vrij ver uitstrekt. 



Onder den naam van attractiometer vertoonde siemens ook een op 

 het zelfde beginsel berustend werktuig, dat bestemd is om in 't algemeen de 

 aantrekking nauwkeurig te meten , die verschillende massa's op eene gegevene 

 massa kwik uitoefenen. Het kan kort beschreven worden als een bathometer, 

 waarvan de buis horizontaal en dus de eindvlakken daarvan vertikaal geplaatst 

 zijn , en die van eene inrichting voorzien is , welke de veranderingen in den 

 stand van de gegolfde staalplaat eenige duizend malen vergroot vertoont. De 

 aantrekking, door eene massa van 50 kilogrammen op het kwik uitgeoefend, 

 was daaraan zeer duidelijk bemerkbaar, en zelfs de nadering van een der toe- 

 schouwers verraadde zich duidelijk door een standsverandering van den index. 



LN. 



Afleider-spitsen. — In de zitting der Academie des Sciences van 22 Mei 1.1. 

 vestigde de luca de aandacht op het feit dat platina-spitsen , afkomstig van 



