2 BOERHAAVE ALS NATUURONDERZOEKER. 



I. 



Over het leven van boerhaave moet ik kort zijn , omdat de ruimte 

 mg verbiedt daaromtrent in bijzonderheden te treden en het overigens 

 zoo dikwijls beschreven is , dat ik met eenige aanduidingen kan volstaan. ' 



Herman boerhaave was de oudste zoon van jacob boerhaave , pre- 

 dikant te Voorhout , on hagar daelder , en zag op den 81 December 

 1668 in genoemd dorp het levenslicht. Eeeds vroeg tot het predikambt 

 bestemd, ontving hij eerst van zijn vader, later op de Latijnsche 

 school te Leiden, het noodige onderwijs in de oude talen en in andere 

 vakken. Het door een eigen gevonden middel genezen van een pijnlijk 

 gezwel der linker dij , dat vijf jaren lang spotte met de pogingen der 

 genees- en heelkundigen , schijnt reeds vroeg hem eenige neiging voor 

 de geneeskunde te hebben ingeboezemd, waartoe ook een van zijne 

 moeder overgeërfde aanleg schijnt te hebben bijgedragen. Het was 

 dan ook niet te verwonderen dat, toen de Secretaris van 't collegie 

 van curatoren der Leidsche Akademie, vóór boerhaave, na in 1684 

 als student ingeschreven te zijn, zijne theologische studiën voltooid 

 had, hem raadde zich ook op de geneeskunde toe te leggen, hij dien 

 raad met allen ernst opvolgde. 



De wijze, waarop boerhaave zijne studie der wijsbegeerte, der god- 

 geleerdheid en der geneeskunde inrichtte, was zeer opmerkelijk, en 

 terwijl zij van zijne zucht tot grondigheid en zijne stalen vlijt getuigt, 

 dient zij tevens om rekenschap te kunnen geven van het standpunt 

 dat hij later als wetenschappelijk man innam. Zijne methode was de 

 historisch-genetische. Van plato , clemens romanüs en hippocrates 

 af, las hij achtereenvolgens naar tijdsorde de meest uitstekende schrij- 



' De voornaamste biographen van boerhaave ziju: a. sckvltens (Oratio academica 

 in memoriam Mermani Boerhaavii. L. B. 1738. 4"), tontenelle {jEloge ^ in Mém. 

 de V Académie royale des sciences. 1738), sam. johnson {Biographical Sketch of 

 H. JB., in Oentleman's Magazine^ vol. 9. 1739, — in 't Nederdaitsch uitgegeven te 

 Amsterdam 1836), w. burton {An account on the life and writings of H. B. 

 London 1743 8o), m. maty {Essai sur Ie caraclere du grand médecin, ou éloge 

 critique de Mr. R. B. Cologne 1747. kl. 8°), J. L. kesteloot (Lofrede op H. B., 

 in : Werken van de Holl. Maatsch. van fraaie kunsten en wetenschappen) , g. c. b. 

 suringar (De Leidsche geneeskundige faculteit in het begin der achttiende eeuw, boer- 

 haave en zijne ambtgeuooten , in: Nederlandsch Tijdschrift voor Geneeskunst, Juni 

 1866), en j. a. boogaard (Toespraak bij de plechtige onthulling van het standbeeld 

 van boerhaave op 26 .Juni 1872). 



