DE MOTOR-RENNES EN DE CALORISCHE POMP. 41 



De afwijkingen tusschon de teekening in fig. 1 en die in üg. 2 , 

 waarop wij reeds boven wezen, vallen nu gemakkelijk in 't oog. In de 

 doorsnede (fig. 2) wordt het werktuig voorgesteld zooals het is ingericht 

 ten dienste van de calorische pomp. Daar hier eeue grootere krachts- 

 uitoefening vereischt wordt, maakt men gebruik van eenen vuurhaard 

 (b) voor kolen of cokes. Bij den gewonen Motor-Rennes , b. v. bij dien 

 welke bestemd is tot het dry ven van een naaimachine, bedient men 

 zich daartoe bij voorkeur van eene gasvlam , en in dit geval is de toestel 

 ingericht zooals fig. 1 voorstelt. Ook de balans is voor de lichtere 

 Motors eenigszins eenvoudiger, daar de vereischte kracht geringer is. 



Aan het vliegwiel van den Motor is aan de zijde, die in beide figuren 

 voor 't oog verborgen is , een riemschijfje bevestigd waarover eene 

 snaar loopt , die over een riemschijfje aan het in beweging te brengen 

 werktuig wordt gespannen. Voor de naaimachine heeft de heer van 

 RENNES een kleinen vanger uitgedacht, waarmede het uiterst gemakke- 

 lijk valt de machine zonder eenige krachtsinspanning oogenblikkelijk 

 te doen stilstaan, zoodat men er desverkiezende slechts twee steken 

 mede maakt. 



Welke nu de toekomst van den Motor-Rennes wezen zal , laat zich 

 nog bezwaarlijk bepalen. Dat het werktuig evenwel binnen weinige 

 jaren vrg algemeen in gebruik zal komen, mag men als zeker aan- 

 nemen. Wij vleien ons , dat dit vooral aan de zoogenaamde kleine 

 industrie zal ten goede komen. Dit zoude inderdaad een zegen mogen 

 geacht worden voor den arbeidenden stand. De positie van den werkman 

 is in vele opzichten niet verbeterd door de uitvinding der stoommachine, 

 waarvan het gevolg was de oprichting van groote fabrieken, waarin 

 alle individualiteit ophoudt en men eindigt met een deel der machine zelve 

 uit te maken. Hoe doodend dit op de energie van den arbeider werkt 

 laat zich begrijpen ; doch niet alleen zijne energie , ook zijne gezond- 

 heid gaat maar al te vaak in die groote bedompte , slecht geventileerde 

 lokalen ten gronde. Wel is waar zijn in Nederland de fabrieken over 

 't algemeen vrij goed ingericht, maar in vele landen laat die inrich- 

 ting veel te wenschen over en oefenen zij lichamelijk , moreel en 

 intellectueel , eenen hoogst verderfelijken invloed uit. ' Toch kon de 



' Den belangstellenden lezer, die meer wenschl Ie vernemen omtrent den invloed der 

 stoommachines op de alKcmeene welvaart , verwijzen wij kortheidshalve naar het behuip,- 

 rijk artikel van de hand van den lieer H. goeman bokgkshjs, voorkomende in de Oeto- 



