50 IETS OVER DE A.MMONIAK-KWESTIE , ENZ. 



aan die pogingen eene andere, meer praktische richting, verwijdt uwen 

 werkkring , streeft er naar om de begraafplaatsen uit de nabijheid der 

 bewoonde oorden te verwijderen en de wijze van begraven te verbe- 

 teren, en gij zult u verdienstelijk hebben gemaakt bij tijdgenoot eu 

 nakomeling. Zijn er dan nog onder u, die bij hunne oude opinie zijn 

 gebleven en de voorkeur geven aan de lijkverbranding, welnu, op die 

 afgelegen begraafplaatsen kan u veel lichter de gelegenheid daartoe wor- 

 den opengesteld dan thans het geval kan zijn. 



Gij noemt den bij de groote menigte bestaanden afkeer van de lijk- 

 verbranding een vooroordeel, en ik ben het in zooverre met u eens, 

 als die afkeer grootendeels op geheel onhoudbare gronden rust. Maar 

 dit vooroordeel bestaat nu eenmaal , en er moet rekening mede wor- 

 den gehouden. De ondervinding zal u leeren of reeds geleerd hebben, 

 dat zulke ingewortelde vooroordeelen nooit voor een aanval in front 

 bezwijken. Welaan , doet dan als een goed generaal en trekt de vesting 

 om, zoodat gij er op een zwak punt van achteren in kunt binnentrekken. 



Dit is misschien niet de ridderlijkste maar zeker de verstandigste 

 taktiek. 



Mogelijk beschuldigt gij mij hier van de rol van verrader te spelen, 

 door u den weg te wijzen , langs welken gij uw doel bereiken kunt. 

 Laat mij daarom geheel oprecht zijn. Ik geloof dat , wanneer eenmaal, 

 ook ten gevolge van den door uwe Vereeniging uitgeoefenden aandrang , 

 de begraafplaatsen op de heide zullen zijn tot stand gekomen en de 

 wijze van begraven verbeterd zal zijn, gij eenparig erkennen zult dat 

 er althans in de eerste eeuw nog geen reden bestaan zal om in Neder- 

 land tot de lijkverbranding over te gaan. Mocht echter later, door de 

 gestadige toeneming der bevolking, de lijkverbranding eene noodzake- 

 lijkheid zijn geworden, dan, maar ook eerst dan zgn tevens van zelf 

 de plekken aangewezen waar de lijkovens kunnen verrijzen. 



Dit is, naar mijne overtuiging, de geleidelijkste oplossing van het 

 moeielyke en gewichtige vraagstuk : hoe zorgen wij . het best voor onze 

 dooden? 



