ZWANEN. 



Wijlen Dr. G. VENEMA. 



De zwaan, die in den regel in den winter ons land bezoekt, is de 

 hoelzwaan {Cygnus musicus), die ook wel Deen genoemd wordt. Zij heeft 

 dit met den gewonen, ook in getemden staat levenden zwaan {Cyg- 

 nus olor) alsmede met Cygnus minor, met den kraanvogel ( örï^s cmerea) 

 en met de gans {Anser) gemeen, dat hare vlucht uit troepen be- 

 staat, die ieder eene V vormen. Bijna altijd bestaan de koppels enkel 

 uit zwanen ; soms komen er enkele weenkies {Anser albifrons) in voor, wat 

 zeer vreemd is, omdat op het water alle ganzen de zwanen ontwijken. 

 In 1871 des najaars zag ik in een koppel zwanen, die over mijn hoofd 

 voorbijtrokken, vier weenkies, die met de zwanen eene V vormden. 



De hoelzwanen komen op den trek in het begin van October en 

 verlaten ons in April. 



Zij bezoeken niet alleen de meren, het Buiten-Reitdiep , de Wester- 

 woldsche Aa buiten de Statenzijl , en de Eieten van het Wad , waarop 

 sluizen uitloozen, maar bij voorkeur de landen, die met zooveel 

 water zijn bedekt, dat zij haar toelaten te zwemmen; dikwijls blijven 

 zij des nachts daar vertoeven. De ganzen vindt men in den regel op de 

 onbemeste hooilanden en kweldergronden , hetzij deze droog zijn , hetzij 

 met zoo weinig water bedekt, dat ze kunnen staan en niet ge- 

 noodzaakt zijn te zwemmen ; maar de zwanen bezoeken buiten de on- 

 bemeste hooilanden gaarne de bouwlanden en bemeste graslanden , als 

 zij 200 hoog met water zijn bedekt, dat het haar toelaat te zwemmen. 

 Men ziet hen nimmer op den drogen grond , omdat het loopen hun te 



