52 ZWANEN. 



moeielijk valt. Vriezen de meren dicht, en zijn de met water bedekte 

 landen met een ijskorst overtrokken, dan verlaten zij deze streken. 

 Zij worden dan talrijker aangetroffen op de slenk, buiten en op het Reit- 

 diep binnen de Zoutkamp, maar mogelijk wel dat zij voor woonoord 

 zuidelijker oorden kiezen , naar het Z.W. Bij den eersten dooi komen zij 

 echter weder terug, al is het ijs ook nog in het water ; van daar dat hier 

 dikwijls in December en Januari weinig zwanen worden gevonden. 



Men vangt de zwanen moeielyk met slagnetten en dan altijd op het 

 water, vooral op het Drentsche diep. Men legt het slagnet dwars over 

 het diep, en dan worden de zwanen zeer voorzichtig naar de plaats 

 waar zich het slagnet bevindt, heen gedreven. Roepeenden of ganzen 

 worden niet bij het slagnet geplaatst. De springstokken zet men in 

 palen die in den bodem van het diep worden vastgeslagen. De gaffel- 

 vormige koppen dezer palen bereiken de oppervlakte van het water niet. 

 Het ondereinde van den springstok beweegt zich om een horizontalen 

 bout, die de gaffelvormige einden van genoemde paal vereenigt. 



In 1866 heeft een vogelvanger 16 zwanen gevangen. Een hoelzwaan 

 {Cygnus musicus)^ die minder groot dan onze halftamme zwaan {Cyg- 

 nus olor) is, weegt 11.5 kilogr. Zij worden om de vederen, maar 

 vooral om het pelswerk dat het vel, waarop men het dons laat verblij- 

 ven , oplevert , voor ongeveer ƒ 4 het stuk verkocht. Men houdt het 

 er voor , dat het vleesch niet eetbaar is. De tegenzin om het te nutti- 

 gen zal , evenals de tegenzin tegen het vleesch der tamme zwanen , veel 

 verminderen, nu bij de ongehoorde prijzen die voor dierlijk voedsel moe- 

 ten worden besteed, paarden worden geslacht en katten worden ge- 

 dood, om den arme tot voedsel te verstrekken. 



De meeste zwanen , die ons bezoeken , zijn hoelz wanen {Cygnus musicus) ; 

 de kleine zwaan {Cygnus minor) komt zeldzamer voor. Zeer enkel 

 wordt hier de gewone zwaan {Cygnus olor) gezien. 



Men neemt als stamouders onzer halftamme zwanen den Cygnus olor 

 aan, die grooter dan de hoelzwaan {Cygnus musicus) is, en die gemak- 

 kelijk is te onderkennen aan het knobbeltje boven aan den wortel 

 van den neus, dat evenals de wortel en de punt van den bek eene 

 zwarte kleur heeft , terwijl het overige gedeelte van den bek hoogrood 

 is, zoodra de zwaan volwassen wordt. 



De zwaan heeft in haar tammen staat weinig verandering onder- 

 gaan ; men gelooft echter algemeen dat zijn bek iets minder breed en de 

 knobbel op den neus kleiner dan die van den wilden Cygnus olor is. Ik durf 



