66 EEN WELDOENER DER MENSCHHEIU. 



blijvende vermaardheid. Duizenden , die met recht bij hun leven wijd 

 en zijd beroemd waren , werden na hun dood in ruimer kring verge- 

 ten, ook al bleef hun naam in eere bij de beoefenaars van het vak 

 waarin zij hebben uitgemunt. Dit laatste is met scheele ruimschoots 

 het geval. Gredurende een groot deel van zijn leven een eenvoudige 

 apothekersbediende, daarna provisor, die het toppunt van zijne wen- 

 schen bereikt had toen hij op zijn 35^'*^ jaar eigenaar werd van eene 

 slecht beklante apotheek in een ellendig landstadje, door zijne naaste 

 omgeving niet gekend in zijne waarde, maar als schryver van belang- 

 rijke verhandelingen bij de natuuronderzoekers van alle landen in hoog 

 aanzien, is scheele bijna honderd jaren na zijn dood door de beoefe- 

 naars der scheikunde nog geenszins vergeten. Men vindt zijn naam 

 zelfs in elk leerboek, en het is bijna onmogelijk zich ook maar korten 

 tijd met chemie bezig te houden, zonder ooit van hem gehoord te 

 hebben. 



Zijn eenvoudig leven , dat spoedig verhaald is , bewijst dat men zon- 

 der een genie te zijn, in bekrompeue omstandigheden en in een afge- 

 legen hoek van de wereld , niettemin nuttig werkzaam kan zijn voor de 

 geheele menschheid. 



Karel WILLEM scheele werd geboren in December 1742. Hij was 

 de zoon van een koopman te Straalsond, eene stad die destijds tot 

 Zweden behoorde. Op zijn 15^ jaar werd hij als leerling bij een vriend 

 zijner familie , den apotheker bauch te Gothenburg , geplaatst , bij wien 

 hij ook na afloop van zijne leerjaren nog eenigen tijd werkzaam bleef. 

 Hier bekwaamde hij zich in het vak zijner keuze, en legde zich vooral 

 op scheikunde toe. In zijne vrije uren bestudeerde hij de chemische 

 werken, die hij machtig kon worden, en oefende zich tevens in de 

 kunst van experimenteeren. Eens wierp een baldadige medeleerling een 

 ontplofbaar mengsel in een zijner kroezen. Toen de jonge scheele, 

 die den tijd voor zijne proeven aan den slaap moest ontwoekeren , den 

 volgenden nacht zijn werk hervat had , bracht eene hevige ontploffing 

 het geheele huis in rep en roer. Het gevolg hiervan was natuurlijk, 

 dat men sedert gestrenger op den jeugdigen natuuronderzoeker toezag. 



Scheele verliet Gothenburg in 1765. Tot aan 1775 was hij achter- 

 eenvolgens als apothekersbediende werkzaam te Malmoe, Stokholm en 

 üpsala. In laatstgenoemde academiestad maakte hij door een toeval 

 kennis met den hoogleeraar in de scheikunde bergman. Door zijne veel- 



