EEN WELDOENER DEn MENSCHHEID. 67 



zijdige ondervinding in de proefondervindelijke scheikunde, slaagde hij 

 in de verklaring van een verschijnsel , dat noch bergman , noch iemand 

 anders te üpsala had weten uit te leggen en dat uit de destijds algemeen 

 bekende feiten niet op te helderen was. Toen bergman, zelf een kun- 

 dig man, die zich eveneens in de scheikunde naam heeft gemaakt, de 

 verklaring van scheele ter oore kwam, begreep hij onmiddellijk dat 

 die eenvoudige apothekersbediende eene ongewone chemische kennis 

 bezitten moest en uitte den wensch om nader met dezen kennis te ma- 

 ken. Maar scheele was aanvankelijk niet te bewegen om bergman 

 een bezoek te brengen. Tijdens zijn verblijf te Stokholm had hij zijne 

 eerste chemische verhandeling geschreven, en wel over een plantenzuur 

 door hem afgezonderd uit den wijnsteen, het roode bezinksel dat zich 

 gedurende de gisting uit druivönnat en ook later uit jonge wijnen afzet. 

 Hij had zgn werkelijk verdienstelijk stuk aan den hem geheel onbe- 

 kenden bergman gezonden, met verzoek van mededeeling in de acade- 

 mie van wetenschappen te Stokholm. Maar deze die, gelijk vele ge- 

 leerden , vergeetachtig van aard was , had hieraan niet voldaan en het 

 stuk onder zijne papieren laten liggen. Scheele, na lang wachten on- 

 geduldig geworden, schreef zijne verhandeling op nieuw, en zond haar 

 dezen keer aan den adjunct der akademie retzius. Door diens tus- 

 schenkomst werd zij dan ook in 1770 in de werken der academie af- 

 gedrukt. Maar retzius had zich eenige kleine veranderingen en bij- 

 voegsels veroorloofd , die van dien aard waren , dat velen het verdien- 

 stelijke van het stuk niet aan scheele, maar aan retzius toeschreven. 

 Het was natuurlijk dat scheele zich gekrenkt gevoelde en van het 

 gebeurde mede aan bergman de schuld gaf. Eerst na herhaalde ver- 

 zekering, dat de schgnbaar minachtende wgze waarop bergman hem 

 behandeld had, alleen aan vergeetachtigheid was toe te schryven, liet 

 hij zich aan dezen voorstellen. Er ontstond nu spoedig tusschen beiden 

 eene vriendschappelijke verhouding , die tot aan den dood van bergman 

 onafgebroken voortduurde en waaraan scheele veel te danken had. 

 Zoolang hij te üpsala bleef kon hij over alle hulpmiddelen beschik- 

 ken, die bergman zelf voor zyne onderzoekingen ten dienste [stonden, 

 en de laatste zorgde tevens voor de uitgave zijner verhandelingen. 

 Aan bergman had hij het te danken , dat zijn naam spoedig met eere 

 bij alle natuuronderzoekers bekend werd. 



Scheele bleef in üpsala tot 1775. In dat jaar ging hij naar Köping , 

 een stadje aan het Maelar-Meer , om daar de apotheek van eene weduwe 



