72 EEN WELDOENER DER MENSCHHEIÜ. 



verbinding verkrijgbaar zijn. Zijne voornaamste verbinding is het gewone 

 keukenzout (chloornatrium) , en daaruit wordt het steeds afgezonderd. 

 üit keukenzout verkrijgt men door behandeling met zwavelzuur het 

 zoutzuur (chloor-waterstof) , en, gelijk wij gezien hebben, wordt aan 

 dat laatste door inwerking van den bruinsteen de waterstof ont- 

 nomen. 



Elf jaren na de ontdekking van het chloor , kwam de Fransche schei- 

 kundige BERTHOLLET op de gedachte om van de ontkleurende werking 

 van dit element partij te trekken. Nieuw linnen en katoen worden 

 door stoffen gekleurd, die hardnekkig aan de vezels hangen. Om deze 

 te verwijderen kende men vroeger geen ander middel dan de bleek. 

 Deze handelwijze is kostbaar. Maanden lang moeten de stoffen in vocb- 

 tigen staat op de weide liggen, voordat de verontreinigingen door de 

 langzame werking der zuurstof van de lucht ontleed zijn. Berthollet 

 wilde nu de zoogenoemde weide-bleek vervangen door eene behande- 

 ling met chloor (chloor-bleek) en nam daartoe proeven in eene fabriek 

 te Javelle, een dorp nabij Parys. De beroemde james watt, die op 

 eene reis naar Frankrijk berthollet bezocht, deelde bij zijne terug- 

 komst te Glasgow aan een fabriekant mac-gregor mede wat hij te 

 Javelle gezien had. Dit gaf aanleiding dat de nieuwe wijze van bleeken 

 ook in Schotland beproefd en langzamerhand ingevoerd werd. 



Gelijk bet gewoonlijk gaat met nieuwe vindingen, aanvankelijk had 

 men met vele bezwaren te kampen. Zoo werkte de oplossing van 

 chloor in water door hare uitdamping nadeelig op de longen der arbei- 

 ders, terwijl de sterkte daarvan aanhoudend veranderde. Berthollet 

 verving daarom het chloorwater door eene oplossing van dit element 

 in potasch-loog {eau de Javelle). Deze riekt slechts zwak naar chloor 

 en werkt toch bleekend , wanneer men de daarmede gedrenkte stoffen 

 door een slap zuur haalt, of wel een tijd lang aan de lucht bloot- 

 stelt. Wegens den destijds hoogen prijs van potasch , kwam de Schot 

 TENNANT op het denkbeeld om het chloor door gebluschte kalk te doen 

 opslorpen. Hij verkreeg dus doende de zoogenoemde chloorkalk, die 

 sedert 1799 in den handel voorkomt. Nog langer heeft het geduurd, 

 voordat men de energieke werking van het chloor zoo wist te regelen , dat 

 de stoffen wel werden gebleekt , maar niet zelve te veel te lijden hadden. 

 Er was eene langdurige ondervinding noodig, vóórdat men geleerd 

 had de sterkte van de bleekwaters en den duur der inwerking telkens 

 te regelen naar de fijnheid van het linnen of katoen. Voorts ontdekte 



