HYl'NOTISME VAN DlERE^. f)^ 



door zij mank begonnen te loopen , en na eenige weken waren alle , in 

 weerwil van goede voedering, gestorven. 



Dit moge tevens een waarschuwende wenk zijn tegen het zooge- 

 naamde biologiseeren en magnetiseeren , welk een ander niet anders 

 dan hypnotiseeren van menschen is. 



HARTING. 



NOG lEïS OVER OUDE HOLLANDSCHE ALMANAKKEN. 



In Afl. 8 van het Album der Natuur, jaargang 1876, vinden wij 

 iets betreffende de literatuur der wiskunde , nl. : de almanakken. Dit 

 stukje gewerd ons door eene kundige hand. Het zy mij daaromtrent 

 vergund iets in het midden te brengen. De oudste almanak wordt in 

 genoemd stukje opgegeven te zijn van het jaar 1656, hoewel wy 

 meenen dat er van vroeger datum zijn. De almanakken of kalen- 

 giers zijn waarschijnlijk omstreeks het jaar 700 met de invoering van 

 het christendom hier te lande ontstaan, of liever in gebruik geko- 

 men. Zij dienden opdat de gemeene man m.ogte iveten welke Heylige daa- 

 gen geviert moesten worden '. Wormtus heeft verschillende almanakken, 

 van hout , vischbeen enz. vervaardigd , afgebeeld en beschreven. Men 

 veronderstelt echter dat de almanakken van Deenschen oorsprong zijn , 

 en dat zij gedurende de invallen der Deenen in ons land hier bekend 

 zijn geworden. Oudtijds werden de almanakken in de getijde- , gebeden-, 

 mis- en kerkboeken geplaatst, en wel vooraan, opdat de gebruiker 

 kon weten welke de heilige dagen waren. Zij waren , vóór de uitvin- 

 ding der boekdrukkunst, geschreven op perkament en later op papier. 

 Sommigen waren zeer fraai bewerkt , voorzien van teekeningen , lof- 

 werk , beeldjes enz. , gewoonlijk blauw en rood , ook andere kleuren , 

 en somtijds met gouden letters geschreven. Zulk een exemplaar was 

 in het bezit van izaak le long ^. Wormius heeft ook dergelijke als 



* Zie ook SAxo grammaticus , Hist. Dan. Eclit. fol. 1576 Lib. VIII. pag. 149, en 

 OLAUS WORMIUS, de Fastis Danicis. Libr. I Cap. IX. 



* Zie ISAAK IE LONG, Beschrijvinge van de Reformatie der stadt Amsterdam. 



