106 DE ONTWIKKELINGSGESCHIEDENIS DER STILSTAANDE 



het Tsad-meer aan de noordzijde (van Soedan) en het Ngami-meer aan 

 de zuidzijde (in 't land der Beetsjoeanen). Tusschen deze beide in , en in 

 talrijker menigte van omvangrijke meren , ligt de gordel der stilstaande 

 wateren , welke door hunne Britsche ontdekkers der laatste twintig 

 jaren — burton, speke, grant, livingstone en baker — op de kaart 

 van Afrika werden aangewezen — natuurlijk een eindweegs naar 't oos- 

 ten , waar de groote leverancier van tropische regens , de Indische Oceaan, 

 in hunne nabijheid is. Steken we even naar Australië over. Ook dat 

 werelddeel heeft een rijkdom van meren , al zijn er slechts weinige die 

 in alle jaargetijden hun watervoorraad behouden , en daardoor een ken- 

 merkend onderscheid met de overige meren vertoonen. Trouwens zij 

 moeten in stand gehouden worden doof de regenbrengende moessons, 

 en dit is een nieuw punt van verschil met de overige meren. 



Op eene meteorologische kaart der aardoppervlakte zouden alzoo de 

 meren verdeeld kunnen worden in zulke, die binnen 't gebied der 

 tropische regens en der moessons vallen, en in zulke, die tot "het ge- 

 bied van den regen in alle jaargetijden" behooren, of eindelijk in 

 zulke, wier plaatselijk voorkomen alleen te danken is aan de verdich- 

 ting van den waterdamp tegen 't gebergte (bij opstijgende luchtstroomen). 



Waar de vereischte hoeveelheid regen verkregen wordt, niet alleen 

 om slechts tijdelijke overstroomingen te voorschgn te roepen , maar ook 

 om de meren duurzaam tegen uitdroging te behoeden, daar is de split- 

 sing dezer meren, in overeenstemming met de geschiedenis van hun 

 ontstaan , uit den aard der zaak deze : echte binnenmeren , die ont- 

 stonden na de opheffing van een vastland ; en afgescheiden deelen van 

 een vroegeren zeebodem , waarboven 't continent zich verheven heeft. 

 Deze laatste soort van stilstaande wateren verkondigen alzoo eene 

 overwinning van 't droge op 't vloeibare gedeelte der aardoppervlakte. 



't Historisch verloop der strandmeren is gemakkelijk na te gaan. 

 Al deze stilstaande wateren hebben den ellipsvorm in meer of minder 

 mate , en steeds is hunne as evenwijdig met den oever. In Frankrijk , 

 waar men dit verschijnsel met den naam étang aanduidt , worden de 

 Atlantische strandmeren tusschen Garonne en Pyrenaeën door duinen- 

 rijen, die der Middellaudsche zee tusschen Pyreneën en Rhone door 

 zandbanken en landtongen afgesloten. 



Eene veranderde topografische physiognomie toonen zulke meren, 

 die vóór hunne volkomen afscheiding loodrechte , golfvormige of 

 bazuin vormige insnijdingen maakten in de voormalige zeekust. Waar 



