WATEREN OP AAllDE. Il5 



ken , moeten we er wel aan herinneren , wat von humboldt heeft ge- 

 zegd ' van een gelijksoortig verschijnsel in de steppenstreken , dat ech- 

 ter volstrekt niet met het boven behandelde van gelijke natuur is. 

 We moeten nl. de reeks van meren, die in eene steppénstreek wel 

 eens en dikwijls in eene rechte lyn voorkomen , gelijk de parels aan een 

 rozenkrans — van daar de naam "Rozenkranz-Seen", zooals humboldt 

 ze noemde — niet beschouwen als van oceanischen oorsprong, maar 

 als eene soort van inzinkingen des bodems , als een plaatselijk , door 

 zandstormen uitgedroogd stroombed, dat zich dan in den regentijd als 

 eene mereu-rrj vertoont. 



Indien echter de Kaspische zee weleer eene golf is geweest , indien 

 zij zelfs na hare afscheiding als binnenmeer aanmerkelijk in omvang 

 is verminderd , en bepaald verminderen moest , dan moet het ons 

 toch zeker in hooge mate bevreemden , dat haar zoutgehalte zoo ge- 

 ring is , als dit blijkt te wezen. Ten dage dat de Kaspische zee nog 

 eene golf was , kan haar water ternauwernood minder dan 3.4 percent 

 vaste stoffen in zich bevat hebben, en indien nu verder ten gevolge 

 der verdamping haar waterspiegel aanmerkelijk daalde , dan moest haar 

 water steeds zouter zijn geworden, en zouden wij reden hebben het 

 gehalte daarvan op meer dan 4 percent te begroeten , dat is op 

 nog hooger cijfer dan in de Roode zee bij Suez wordt gevonden. In 

 plaats daarvan is de Kaspische zee in 't noorden , waar zij door den 

 aanvoer van het Wolga-water wordt gevoed , slechts brak , en zelfs in het 

 zuiden, waar zij maar zeer geriugen toevoer van kleine stroompjes ont- 

 vangt, bevat het water niet meer dan 1,4 percent vaste bestanddee- 

 len ^. En tot overmaat van dit alles heeft nog onlangs karl v. bauer 

 gezegd, dat de uitlooging, het zoeter worden van het water der Kas- 

 pische zee, voortdurend toeneemt. De Karaboegas moet nl. eene on- 

 diepe, doch zeer uitgestrekte pan zijn, aan de oostzijde der Kaspische 

 zee en met haar door een 150 schreden breede en gemiddeld 5 voet 

 diepe opening verbonden. Door deze poort nu stroomt voortdurend 

 het Kaspische-zeewater, zonder ooit terug te keeren, daar het in den 

 Karaboegas verdampt. De vaste bestanddeelen moeten natuurlijk op 

 den bodem der pan als een zoutlaag achterblijven. Voorzeker, deze 

 waarneming is hoogst scherpzinnig, maar is de Karaboegas wel diep 



' Ccntralasien . Btl. 1, S. 5l5. 



' ?ETEUMANN 3 Mitt/ieilungon ^ 1868, Ö. 97. 



