WATEREN OP AAKDE. 117 



niets van de fauna der meer-bekkens in Zuid-Afrika , Australië en 

 Patagonië ; van de toekomst echter mag verwacht worden , dat zij wel- 

 haast de gegevens gereed hebben zal , welke een volledig antwoord op 

 die vraag kunnen geven. 



De tweede klasse der stilstaande wateren op aarde bevat die meren , 

 welker bekkens zich eerst gedurende of na de opheffing van het vasteland 

 verdiept of gesloten hebben. Naardien diergelijke meren tot zelfs in 

 't poreuse diluvium niet ontbreken , zoude ons allereerst de vraag in 

 de war kunnen brengen: van waar het wel komt, dat hun bodem het 

 water niet doorlaat? Zelfs het graniet, in welks inzinkingen bij voor- 

 beeld de meren van Finland te vinden zijn, wordt allerwege door 

 kloven en scheuren doorwoeld , die het water tot groote diepten toe- 

 gang verschaffen. Welnu , daarom worde opgemerkt , dat ieder pas ont- 

 staand meer begint met den arbeid om zijn bekken , zijn bodem en 

 zijn binnenwand, vastheid te geven. De fijne stoffen, die beken én 

 stroompjes aanvoeren, de schelpen van slakken en mosselen , overdekken 

 den bodem met eene soort van glazuur uit vasten leem , dien men in 

 Zwitserland zeekrijt noemt. Niet alleen meren , maar ook veenkuilen , 

 zijn, in den stilstaandeu toestand, door eene zoodanige grondlaag 

 waterdicht gesloten. ^ 



Een gedeelte der echte binnenmeren is door inzinking ontstaan. Dier- 

 gelijke trechtervormige inzinkingen zijn veel voorhanden in alle kalk- 

 gebergten, maar ten gevolge der scheuren, kloven en holen, komt er 

 het water zelden tot staan , daar deze in kalkgebergten door chemische 

 afslijting onophoudelijk vernieuwd worden. Het Zirknitser-meer met zijn 

 wisselenden spiegel moge hier als voorbeeld volstaan. 



Overal, waar de aardkorst gipslagen verbergt, kan men inzinkingen 

 en aardvallen verwachten , want deze stof lost zich op in 460 deelen 

 water. De meren bij Sperenberg , niet verre van Berlijn, en die bij Sege- 

 berg in 't Holsteinsche , hebben hun ontstaan aan de bovengenoemde 

 oorzaak te danken. Zoutlagen zyn evenzeer aan eene oplossing in 't 

 water blootgesteld: de zoete en brakke meren bij Eisleben ontstonden 

 dan ook door de instorting van weleer zouthoudende onderlagen. 



Zijn de bekkens van grooten omvang, dan moet ook de "ontwrich- 

 ting" van den bodem van aanmerkelijke beteekenis zijn geweest. Ont- 

 wrichtingen noemen we het inzinken van lagen der aardkorst langs 



I OswALD HEER , Urwelt , S 22 en 27. 



