146 DARWIN. 



verschijnselen van planten en dieren, alsmede van de geschiedenis der 

 veranderingen die onze aardschors in den loop der tijden en met haar 

 de dierlijke en plantaardige bevolking heeft ondergaan. Onder degenen, 

 aan wie die volstrekt noodige grondslag ontbreekt, verlang ik geene 

 bekeerlingen te maken. Er zijn er die zich Darwinisten noemen, alleen 

 omdat hetgeen zij van de ontwikkelingshypothese vernomen hebben, 

 in overeenstemming is met hunne overige levens- en wereldbeschou- 

 wing, evenals er anderen zijn, wier levens- en wereldbeschouwing 

 daarmede zoozeer in strijd is, dat zij het hun doorgaans zeer opper- 

 vlakkig bekende Darwinisme met een aan haat grenzenden afkeer ver- 

 werpen. Beiden zijn geloovigen; alleen hebben de eersten een vroeger 

 geloof voor een nienw verwisseld dat hun op andere gronden redelijker 

 toeschijnt , terwijl de tweeden , indien zg , alvorens zich een oordeel aante- 

 matigen , waartoe zij geen recht hebben , zich de trouwens niet gemak- 

 kelijke taak getroostten genoegzame kennis te verzamelen om de ont- 

 wikkelingshypothese te kunnen begrijpen en doorgronden, zouden in- 

 zien, dat er voor dien afkeer geen enkele rechtmatige grond bestaat. 



Doch ik onthoud mij van verdere uitweiding hierover. ' Keeren wij 

 liever nog eenige oogenblikken terug tot den man die , zoo al niet de 

 eerste ontwerper, dan toch de wetenschappelijke grondlegger der ont- 

 wikkelingshypothese is geweest en daardoor een onwaardeerbaren dienst 

 heeft bewezen aan allen, die er naar streven in de levende natuur 

 orde en wet te erkennen, evenals men het reeds lang in de doode 

 natuur heeft gedaan. 



Behalve de geschriften waarin de ontwikkelingshypothese het hoofd- 

 onderwerp uitmaakt en die waarin de resultaten van onderzoekingen 

 worden medegedeeld , welke met het oog op haar zijn verricht , zijn er 

 in den loop der laatste jaren nog twee werken van darwin's hand 

 verschenen ', die, over geheel uiteenloopende onderwerpen handelende, 

 elk op zichzelf reeds voldoende zoude zijn, om zijn roem als voor- 

 treffelyk natuuronderzoeker te vestigen. 



Inderdaad, indien wij terugblikken op hetgeen darwin in een veer- 



^ Iets meer over de miskenning , waaraaa het Darwinisme , gedeeltelijk ten gevolge 

 van onkunde en daaruit gesproten misverstand , is blootgesteld , heb ik gezegd in mijn 

 Wetenschap en Geloof, een ernstig woord tot mijn leerlingen. Utrecht 1876, bl. 

 36 en volg, 



' The JExpression of the Hmotions in Man and Animals, 1872. 



Insectivorous Plants , 1875. 



