DARWIN. 147 



tigtal jaren tot uitbreiding der natuurkennis in allerlei richtingen ge- 

 daan heeft, dan kunnen wy niet anders dan met hooge bewondering 

 opzien tot eenen man die aan zoovele zeldzame talenten eene zoo 

 groote werkkracht paart, welke laatste nog meer verbaast, wanneer 

 wij ons herinneren dat hij geene krachtige gezondheid geniet. 



In weerwil van het zeer groote aantal der door hem verrichte proe- 

 ven en waarnemingen, ten einde antwoord te erlangen op vragen die 

 de meest raadselachtige verschijnselen der natuur betreffen, heeft nog 

 nooit iemand hem eene daarb^' begane fout kunnen verwijten. Wat 

 hem echter het meest kenmerkt is het groote geduld, waarmede hij 

 het antwoord op die vragen weet af te wachten , zonder zich tot over- 

 haaste besluiten te laten verleiden. Op hem is het duitsche gezegde 

 ten volle toepasselijk: ohne Rast und ohne Hast. Eenige zijner onder- 

 zoekingen omvatten een tijdperk van verscheidene jaren. Van zijn jongste, 

 pas onlangs verschenen werk ' sprekende, zegt alph. decandolle: 



"Ieder die wil leeren hoe goede waarnemingen moeten gedaan wor- 

 den, behoort dit boek te lezen. De methode is bewonderingswaardig, 

 de wijze waarop de waarnemingen worden medegedeeld een voorbeeld 

 van klaarheid. De gevolgtrekkingen worden uit de feiten met groote 

 voorzichtigheid afgeleid. De schrijver heeft een aantal soorten van 

 planten tot aan de lOde generatie gevolgd, telkens bij verscheidene 

 individu's de producten der tweederlei wijze van bevruchting (die door 

 het eigen stuifmeel en die door het stuifmeel van andere individu's) 

 vergelijkende, zoowel ten opzichte van de grootte en van het gewicht 

 als van het getal der vruchten en der zaden. Wanneer men daarbij 

 denkt aan al de voorzorgen , die moesten worden genomen om kunst- 

 matig zoo vele duizenden van planten te bevrachten en de eene helft 

 daarvan te beschutten tegen het bezoek van insekten , aan de groote 

 mate van orde en nauwkeurigheid, die, bij het houden der aanteeke- 

 ningen van zoo talrijke proefnemingen, moesten worden in acht ge- 

 nomen, aan de menigte van metingen en wegingen die moesten gedaan 

 worden , dan kan men niet nalaten darwin te beschouwen als een der 

 voortreffelijkste waar- en proef nemers die ooit bestaan hebben." 



Wat DECANDOLLE hier zegt van darwin's voorzichtigheid in het trek- 



' The, effects of cross-and self-ferUlisaiion, 1877. Het is echter reeds in den herfst 

 van het vorige jaar in het licht verschenen. 



" JBibl. univ. Archives des sciences pTiys. et natur.^ 1876 No, 228 p. 343. 



