VAN NATUURLIJKE GESCHIEDENIS TE LEIDEN BEWEZEN. 151 



zal ik alleen omtrent de kabinetten van rumph, seba, gkonovius en 

 van den stadhouder willem V het een en ander in herinnering brengen. 



EuMPH was eerste koppman op de Molukken en had dus eene uit- 

 muntende gelegenheid om zeldzame zeedieren te verzamelen, waarvan 

 hij ook een goed gebruik maakte, blykens zijn in 1711 uitgegevene 

 Amboinsche rariteitsJcamer , waarin op 60 platen vooral een aantal zeld- 

 zame krabben, kreeften en schelpen zyn afgebeeld. Hoewel hij op zijn 

 43ste jaar blind was geworden, vond hij toch zijn grootste genoegen 

 om met de toppen zgner vingers zijne geliefde zeldzaamheden te be- 

 tasten, en, geholpen door zijn fijn gevoel, was hij in staat al die 

 voorwerpen juist te onderscheiden en zoodoende als het ware met zijne 

 vingers te beschouwen. De afbeeldingen van dit werk zijn steeds door 

 alle natuurkundige schrijvers aangehaald, en nog niet lang geleden 

 nam een Engelschman , getroffen door den rijkdom dezer zeldzaamhe- 

 den, het besluit om naar de Molukken te reizen, ten einde alle deze 

 aantrekkelijke schatten meester te worden. 



RuMPH behaalde evenwel nog meer roem met een ander groot werk , 

 het Amboinsche kruidboek. Hoewel de oorspronkelijke teekeningen op 

 reis naar Holland door eene schipbreuk verloren gingen , was er gelukkig 

 vooraf te Batavia een afschrift van gemaakt, dat thans nog op de 

 koninklijke boekerij te 's Gravenhage voorhanden is, en volgens het- 

 welk dit werk na zijn dood door den hoogleeraar bukman in 6 folio 

 deelen en een bijvoegsel, met honderde platen versierd, uitgegeven is. 



In de tweede plaats moet seba genoemd worden, die, van geboorte 

 een Duitscher, zich als apotheker te Amsterdam gevestigd en vele 

 reizen naar onze overzeesche bezittingen ondernomen had om voort- 

 brengsels der natuur voor zijne verzamelingen bijeen te brengen. Zijn 

 eerste kabinet werd door Czaar peter van Eusland aangekocht en naar 

 Petersburg vervoerd, maar zyne tweede verzameling werd in 4 zware 

 folianten en van 448 groote platen voorzien, beschreven en afgebeeld 

 en gedeeltelijk na zijn dood door professor gaubius uitgegeven. Hierin 

 zijn vooral zeer vele en zeldzame kruipende dieren te vinden , en bijna 

 alle deze slangen , hagedissen , schildpadden enz. kunnen , met behulp van 

 het werk van den franschen hoogleeraar duméril en van zgn mede- 

 helper BiBRON , die 9 dikke deelen over deze dieren hebben geschreven , 

 met juistheid bestemd worden, zooals ik dan ook in mijn exemplaar 

 van SEBA gedaan heb. 



Het beste gedeelte van seba's werk is evenwel de beschrijving der 



