TAN NATUURLIJKE GESCHIEDENIS TE LEIDEN BEWEZEN. 153 



kundige en reiziger pallas in zijne Spicüegla Zoölogica veel merkwaar- 

 digs mededeelde. Tolbach , toenmalige bewindvoerder van de Kaap de 

 Goede Hoop, beijverde zich vooral om dit kabinet met Afrikaansche 

 soorten te verrijken, dat dan ook onder anderen door de geraamten 

 van den kameelpardel , van het nijlpaard enz. zeer beroemd werd. 



Het was deze schoone verzameling, die in 1795 door de vrijheid 

 brengende Franschen geroofd en naar Parijs gevoerd werd en in 1815 

 door koning Willem I met het oude akademische kabinet vereenigd, 

 de kern heeft uitgemaakt van het tegenwoordig rijks-museum. 



Hoewel dus het thans bestaand museum eerst in 1815 is gesticht, 

 zoo bestond toch reeds veel vroeger te Leiden eene akademische ver- 

 zameling van natuurkundige zeldzaamheden , waarbij wij een oogenblik 

 willen stilstcian. 



JoAN MAURiTS, graaf van Nassau, schijnt van 1637 tot 1644, toen 

 hij landvoogd van Brazilië was , reeds vele zeldzame voorwerpen van 

 daar te hebben overgezonden ; later gaf boerhaave den raad om bij de 

 admiraliteiten aanzoek te doen om voorwerpen tot de natuurlijke ge- 

 schiedenis behoorende over te zenden. De stadhouder willem IV schijnt 

 dit plan te hebben ondersteund, en omtrent 1751 kreeg de hoogleeraar 

 allamand het toezicht over het dus langzamerhand gevormd kabinet. 

 In 1754 werd de verzameling van versteeningen, mineralen enz., door 

 zumbag de koesvelt bijeengebracht, aangekocht, even als in 1785 die 

 van zeegewassen , nagelaten door den hoogleeraar hahn ; eindelijk ver- 

 maakte ook allamand zijne eigene verzameling bij zijn dood aan het 

 kabinet van de hoogeschool. Dit schijnt evenwel in 1815 in vrij 

 slechten staat verkeerd te hebben, zoodat het zeer gelukkig was dat 

 WILLEM I in dat jaar het kabinet van zijn vader, toen, na den val van 

 napoleon, juist door den hoogleeraar brugmans uit Parijs teruggevoerd , 

 als 's Rijks-museum te Leiden vestigde. Later werd hierbij de belang- 

 rijke verzameling van vogels van den heer temminck gevoegd, terwijl 

 ook veel uit het rijke in 1827 verkochte kabinet van den heer ray 

 VAN BREüCKELERWAERD aan het Leidsch museum overging. 



By alle deze schatten kwamen nu langzamerhand de belangrijke 

 bezendingen uit onze overzeesche bezittingen, door bepaaldelijk van 

 wege de regeering uitgezonden natuurkundige reizigers overgestuurd , 

 waaronder vooral de hoogleeraar reinwardt, alsmede de heoren kuul, 

 VAN HASSELT , BOJE CU MACKLOT moeten geuoemd worden , waarbij later 

 ook de heeren s. muller, schwaner en bernstein kwamen. 



