EN HUNNE BEWEGINGEN. 165 



aan te toonen, dat eene andere inrichting onmogelijk zon wezen. In 

 tegenstelling met democritus , beweerde bij , dat eene ledige ruimte 

 niet kan bestaan ; dat , zoo deze bestond , geene beweging in baar 

 mogelijk zou zijn, en nam den gebeimzinnigen afkeer van de natuur 

 voor bet ledige te baat, om allerlei verscbijnselen te verklaren. Hij 

 ging zoover van te bewijzen, boevele soorten van dieren er noodzakelijk 

 konden bestaan. In tegenstelling met democeitus waren zijne denk- 

 beelden over beweging zeer verward. Terwijl democritus van grond- 

 stellingen uitging, die aan de waarneming der natuur zelve ontleend 

 waren, leidde aristoteles alles af uit beginselen, die volstrekt niet 

 op waarneming steunden. Toch heeft de theorie van laatstgenoemde 

 gedurende vele eeuwen een onbeperkten invloed uitgeoefend. Gredeeltelijk 

 kan men dit toeschrijven aan de kunstige samenstelling dier theorie, 

 gedeeltelijk aan den steun, dien zij later van de christelijke kerk 

 ondervond. 



Ongeveer ten zelfden tijde als aristoteles leefde er in Griekenland 

 een geleerde , die weer poogde om uit zuiver mechanische begrippen 

 de natuur te verklaren. Het was epicurus. Hij werd te Athene geboren. 

 Zijne ouders waren behoeftig. Reeds vroegtijdig wijdde hij zich aan de 

 wetenschap. Hij sloot zich niet aan bij een der toen heerschende wijs- 

 geerige stelsels , maar verkondigde zijn eigen leer op verschillende 

 plaatsen. Op rijpen leeftijd keerde hij naar zijn geboortestad terug, 

 kocht in de nabijheid een landgoed , en leefde daar met eenige aan- 

 hangers , als een voorbeeld van matigheid en tevredenheid op de vriend- 

 schappelijkste wijze te samen. 



De natuurbeschouwing van epicürus was in hoofdzaak dezelfde als 

 van DEMOCRITUS. Eene afwijking bestond onder anderen daarin , dat 

 volgens EPICURUS alle atomen in de ledige ruimte zich even snel be- 

 wegen , en dat wanneer een lichaam sneller valt dan een ander , dit 

 aan den geringeren weerstand moet worden geweten , dien het ondervindt. 



Oorspronkelijk zouden de atomen zich met gelijke snelheid in even- 

 wijdige richtingen verplaatst hebben. Bij de geringste afwijking van 

 de oorspronkelijke richting, kan men zich het ontstaan verklaren van 

 de meest samengestelde bewegingen , en is de oorzaak gevonden van 

 eene onophoudelijke vereeniging en scheiding van atomen. Maar van 

 waar die eerste afwijking? 



Epicürus, die de werking van verschillende stofdeeltjes op elkaar 

 niet kende, die van het verschijnsel der algemeene aantrekkingskracht 



