EN HUNNE BEWEGINGEN. 169 



voorbg — werd bepaald, dat altijd 8 gewichtsdeelen zuurstof zich 

 met 1 gewicbtsdeel waterstofgas tot water verbinden. Een overeen- 

 komstig verschijnsel vindt men bij alle andere stoffen terug ; altijd grijpt 

 eene bepaalde chemische verbinding in onveranderlijke gewichtsverhou- 

 ding plaats. 



Het hoofdbeginsel der theorie van dalton is , dat bij eene chemische 

 verbinding een aantal atomen van de eene stof zich vereenigen met 

 een bepaald getal van de andere. Wanneer men dan aanneemt , dat de 

 atomen van verschillende zelfstandigheden onderscheiden zijn in gewicht, 

 kan uit die theorie het zooeven meegedeelde omtrent de verbindings- 

 gewichten worden afgeleid. De juistheid der theorie blijkt vooral daar- 

 uit, dat DALTON er een ander verschijnsel uit afleidde, hetwelk , zoo als 

 eerst later door proeven werd uitgemaakt , de chemische verbindingen 

 kenmerkt. Het is namelijk natuurlijk, dat steeds een geheel aantal 

 atomen van twee stoffen zich onderling vereenigen , omdat ze ondeel- 

 baar ondersteld worden te zijn. Daaruit is de wet der veelvoudige 

 verhoudingen af te leiden , volgens welke de verschillende hoeveelheden 

 van een stof, die zich kunnen verbinden met eene onveranderlijke hoe- 

 veelheid van een ander lichaam, zich verhouden als geheele getallen. 

 In het ééne geval kan bijv. het atoom van het eene lichaam zich ver- 

 binden met één atoom , in het andere met twee of drie van het tweede 

 lichaam. Dit kan weder het best door een voorbeeld worden opgehelderd. 



Onze dampkringslucht bestaat , zoo als bekend is , uit een mengsel 

 van verschillende gassen , en daarvan zijn de zuurstof en de stikstof 

 de voornaamsten. Deze zijn echter in onze atmosfeer niet samen ver- 

 bonden ; hunne atomen blijven op zich zelve bestaan ; zij hebben 

 zich niet tot een nieuw lichaam vereenigd. De eigenschappen der damp- 

 kringslucht komen dan ook overeen zoowel met die van zuurstof als 

 van stikstof. Zij matigen eikaars werking. Terwijl de verbranding in 

 zuurstof met veel grooter intensiteit en snelheid plaats heeft dan in 

 de lucht , wordt in zuivere stikstof eene vlam onmiddellijk uitgedoofd ; 

 evenzoo werken de eigenschappen van beide gassen samen , om het 

 leven in de dampkringslucht mogelijk te maken. Maar die zelfde gas- 

 sen kunnen zich ook chemisch verbinden en al naar de omstandigheden , 

 waaronder zij met elkaar in aanraking zijn gebracht, lichamen met 

 verschillende eigenschappen opleveren. Er kan een gas ontstaan , waarin 

 8 gewichtsdeelen zuurstof verbonden zijn met 14 deelen stikstof; in 

 uitwendig voorkomen onderscheidt het zich niet van de dampkriugs- 



