EN HUNNE BEWEGINGEN.' 175 



Zeer zelden in elkanders aantrekkingssfeer geraken. Het grootste deel 

 der doorloopen banen is rechtlijnig, door zeer kleine gebogen stukjes 

 afgebroken; het aantal onderlinge botsingen is zeer gering. 



Is de opeenhooping der gas-moleculen grooter, zoo als bij koolzuur, 

 dan is een grooter gedeelte van den doorloopen weg kromlijnig. In 

 een vloeistof is de dichtheid zoo toegenomen , dat het kromlijnig deel 

 van de baan , die een deeltje aflegt , veel grooter is dan het rechtlij- 

 nige, want bijna voortdiirend is het aan eene aantrekkende kracht 

 onderworpen. In deze omstandigheden is er geen moeilijkheid, om te 

 beslissen, met welk soort van lichaam men te doen heeft. Het kan 

 echter evengoed voorkomen , dat de toestand van het lichaam zooda- 

 nig is, dat een gedeelte der baan van zyne moleculen gebogen, een 

 ongeveer even groot deel rechtlijnig is , en dat men twijfelen moet of 

 men zulk een lichaam tot den vloeibaren of den gasvormigen staat 

 moet brengen. 



De overgang van een gas tot een vloeistof is dus volgens de theorie 

 geene plotselinge, maar eene langzame, eene geleidelijke. Proeven heb- 

 ben tot dezelfde uitkomst geleid. 



Door de beroemde onderzoekingen van andrews is de continuïteit 

 van gassen en vloeistoffen schitterend bewezen. Hij bracht verschillende 

 stoffen, o. a. koolzuur, in sterke glazen buizen onder zeer hoogen druk, 

 bij een zeer lage temperatuur, met het doel om ze van den gasvor- 

 migen in den vloeibaren toestand over te doen gaan. Neemt namelijk 

 de uitwendige druk toe, dan vermindert de ruimte, die het gas beslaat ; 

 de gemiddelde afstand der deeltjes wordt kleiner. Verlaging van tem- 

 peratuur doet de beweging afnemen en heeft een overeenkomstig re- 

 sultaat. Beide werkingen moeten dus oogenschijnlijk, mits krachtig 

 genoeg aangewend, een gas tot een vloeistof kunnen maken. 



Bij koolzuur gelukt dit gemakkelijk; bij zuurstof, stikstof, water- 

 stof niet. De waargenomen verschijnselen bij koolzuur waren zeer merk- 

 waardig. Tot bij ongeveer 31" C. kon het koolzuur in de buis onder 

 zulk eene drukking gebracht worden , dat het gedeeltelijk vloeibaar 

 werd. De afscheiding tusschen gas en vloeistof was duidelijk zichtbaar. 



Werd dan de drukking nog een weinig verhoogd, zoo verdween de 

 afscheiding, en de buis was gevuld met een homogene^ vloeistof. 



Verminderde men dan plotseling den druk weer een weinig, dan 

 nam men bewegelijke strepen door de geheele massa waar , een bewijs, 

 dat er weer dampvorming plaats had. 



