EN HUNNE BEWEGINGEN. 177 



king in sterker mate af, dan volgens boyle's wet moest geschieden ; 

 in andere gassen heeft juist eene afwijking in omgekeerden zin plaats. 



De drukking , welke de wanden van een vat door een ingesloten gas 

 ondervinden , wordt veroorzaakt door botsing der moleculen ; zij wordt 

 dus bepaald door de massa en snelheid der moleculen, en door het 

 aantal, dat in een gegeven tijdsverloop de eenheid van oppervlakte treft. 



Laat men den wand van het vat grooter worden, dan zal hetzelfde 

 aantal deeltjes zich over een grooter oppervlak verspreiden , en dien- 

 tengevolge vermindert de druk, door het gas uitgeoefend. Blijven de 

 snelheid der deeltjes en de weg, dien zij tusschen twee botsingen te 

 doorloopen hebben , even groot , dan zal de drukking even veel malen 

 verminderen , als de oppervlakte van den wand toeneemt. Dit zal bijv. 

 het geval wezen in een door platte vlakken begrensd vat , welks diepte 

 zeer gering is vergeleken met zijne lengte en breedte , en bij hetwelk 

 men alleen de laatstgenoemde afmetingen laat veranderen. 



Bij deze verklaring der wet van boyle zijn alleen de botsingen der 

 moleculen tegen de wanden van het vat in aanmerking genomen, niet 

 de onderlinge botsingen; de uitgebreidheid der moleculen werd dus 

 verwaarloosd en ook hun onderlinge aantrekking buiten beschouwing 

 gelaten ; wij vonden daardoor eene benadering tot de waarheid , maar 

 j^iet de volle waarheid. 



Brengt men alleen de uitgebreidheid der moleculen in rekening, dan 

 verkrijgt men een resultaat, dat overeenkomt met de afwijking, welke men 

 bij de waterstof opmerkt. Brengt men de moleculaire aantrekking alleen 

 in rekening, dan ontstaat daarentegen eene afwijking, welke met die 

 der andere gassen overeenstemt. De eerstgenoemde omstandigheid heeft 

 alzoo bij waterstof de overhand, terwijl de invloed der onderlinge aan- 

 trekking van de moleculen bij de andere gassen het overwicht heeft , 

 hoewel natuurlijk steeds beide invloeden gelden. 



Volgens de begrippen der warmte -theorie laat het zich , zooals wij 

 gezien hebben , verklaren , dat bij toeneming der temperatuur een vloei- 

 baar lichaam gasvormig wordt. Het is echter een bekend verschijnsel , 

 dat deze overgang aan de oppervlakte eener vloeistof voortdurend plaats 

 grijpt, m. a. w. , dat er bij alle temperaturen verdamping wordt waar- 

 genomen. Het moet ook zoo wezen; dit zal onmiddelij k duidellijk wor- 

 den , wanneer wij de beweging der vloeistof-moleculen in onze gedachte 

 tot aan de oppervlakte volgen. 



Zooals vermeld werd, gaat een molecuul met telkens veranderde 



12 



