EN HUNNE BEWEGINGEN. 179 



een lncht-thermometer. Bij een bepaalde temperatuur zal de zuiger 

 een bepaalden stand aannemen. Aan de eene zijde stooten voortdu- 

 rend deeltjes der afgesloten luchtmassa tegen den zuiger aan, die hem 

 naar boven trachten te bewegen. Hiertegen verzet zich de drukking 

 der atmosfeer , en beide krachten maken evenwicht. Wordt de tem- 

 peratuur hooger, dan beweegt zich de zuiger naar boven, en blijft 

 weer op een bepaald punt staan. De afgesloten luchtmassa is in volu- 

 men toegenomen; de weg, dien de kleinste deeltjes tusschen twee 

 botsingen tegen den zuiger af te leggen hebben , is dus grooter dan te 

 voren ; daarentegen is de snelheid dier deeltjes ook vermeerderd. 



Graat men nu de werking van den zuiger op de luchtdeeltjes meer in 

 bijzonderheden na , dan leert men de betrekking kennen , die er bestaat 

 tusschen de drukking, welke bij een bepaald volumen de verdere uit- 

 zetting belet, en "de beweging van de genoemde deeltjes; en daar de 

 uitzetting een maat is voor de temperatuur , vindt men dan tevens de 

 wet volgens welke die grootheid afhangt van de beweging der moleculen. 



Op die wijze kan men aantoonen , dat in een volkomen gas de tem- 

 peratuurverhooging evenredig is met de verandering in levende kracht 

 zgner moleculen. Levende kracht is een grootheid, die bij de studie der 

 beweging telkens voorkomt. Het product van de massa van een mole- 

 cuul en de tweede macht zijner snelheid (beide grootheden in een 

 bepaalde éénheid uitgedrukt) is zijne levende kracht. Indien dus de 

 snelheid van zulk een deeltje twee maal grooter wordt, dan zal zijn 

 levende kracht vier malen grooter worden. Hebben twee deeltjes eene ge- 

 lijke snelheid , maar is de massa of (wat hier op hetzelfde neerkomt) het 

 gewicht van het ééne twee maal grooter dan dat van het andere, dan 

 is zijn levende kracht ook twee maal grooter. Men heeft door deze 

 afleiding aan een physisch begrip een mechanische beteekenis gegeven , 

 en dus , zooals in den aanvang werd opgemerkt , eene bevredigende 

 verklaring verkregen. 



De juiste beteekenis van het begrip temperatuur by vloeistoffen en 

 vaste lichamen schuilt echter nog in het duister, zooals uit boven- 

 staande redeneering volgt. 



Thans rijst van zelve d© vraag: hoe groot is de snelheid der gas- 

 moleculen , en wat is er bekend van hun gewicht? 



Wat het eerste gedeelte dezer vraag betreft , merke men op , dat 

 er geen reden is om te onderstellen , dat alle moleculen in een gas 

 dezelfde snelheid hebben. De grootheid naar wier bedrag hier gevraagd 



