184 DE KLEINSTE BESTANDDEELEN DER LICHAMEN 



der ontleding. De vraag kan echter bevestigend worden beantwoord. 

 Het is b.v. een bekend verschijnsel, dat wanneer eene oplossing van 

 chloor-ammonium (salmiak) gekookt wordt, eene merkbare hoeveelheid 

 ammoniak vrij wordt, terwijl een daaraan beantwoordende hoeveel- 

 heid zoutzuur in de retort achterblijft. 



Dit laatste bewijst , dat werkelijk de warmte alléén en niet vreemde 

 stoifen , b.v. de kali-zouten , welke in het glas der retort zich kunnen 

 bevinden, oorzaak der ontleding is. De hoeveelheid zout welke ont- 

 leed wordt, is onafhankelijk van de hoeveelheid water, waarin het 

 opgelost is , maar is , in percenten uitgedrukt , bij een bepaalde tempe- 

 ratuur, een constante grootheid. 



Niet alleen is de ontleding door warmte of dissociatie , gelijk men 

 zulk eene ontleding noemt , bij het genoemde zout , maar ook bij vele 

 andere verbindingen geconstateerd. Men heeft door proeven uitgemaakt , 

 dat het verschijnsel zich niet slechts bij de kookhitte vertoont, maar 

 ook bij lagere temperaturen, zelfs bij 0% dat het verder in intensiteit 

 met de temperatuur toeneemt. 



Door CLAüsius is de hypothese , dat in een vloeistof voortdurend 

 ontledingen en verbindingen plaats grijpen — eene hypothese , welke , 

 zooals wij zagen door het verschijnsel der dissociatie gesteund wordt — 

 toegepast om een inzicht te geven in een ander bekend verschijnsel, 

 t. w. dat der elektrolyse. Het is namelijk eene bekende zaak, dat in- 

 dien een electrische stroom geleid wordt door water of door eene an- 

 dere, samengestelde vloeistof, deze in het algemeen in hare bestand- 

 deelen wordt gescheiden. De ontledingsproducten (bij het water de 

 zuurstof en de waterstof) kunnen worden opgevangen op de plaatsen , 

 waar de stroom in de vloeistof treedt en haar verlaat, maar ook 

 nergens anders. Zonder in eene uitvoerige beschrijving te vervallen van 

 de elektrolyse , een in vele gevallen zeer samengesteld verschijnsel , 

 zullen wij alleen in het algemeen trachten op te helderen , wat er in 

 de vloeistof bij het doorgaan van een stroom gebeurt. Men herinnere 

 zich daarbij , dat men twee soorten van elektriciteit onderscheidt : 

 positieve en negatieve , en dat twee lichamen met dezelfde soort ge- 

 laden, elkaar afstooten, maar elkaar aantrekken indien de eene met 

 positieve, de andere met negatieve elektriciteit is voorzien. 



Nu is de grondslag van alle verklaringen der elektrolyse de hypo- 

 these, door GROTTHUS in 1805 uitgesproken, dat de bestanddeelen der 

 moleculen van alle samengestelde stoffen elektrisch zijn. In elk molecuul 



