190 IETS OVER DE BEWEGING VAN DEN PUPILRANU. 



staard en de trein houdt op , of als men eenigen tijd op den met me- 

 talen pennetjes bezetten ronddraaienden cylinder van een speeldoos het 

 oog heeft gevestigd, en de cylinder staat plotseling stil, .dan schijnen 

 de steenen aan den oever, de voorwerpen op den weg of de stalen 

 pennen op den cylinder een bewegingsrichting aan te nemen tegenover- 

 gesteld aan die , welke men werkelijk zag. Plateau nu heeft beweerd , 

 dat de gezichtszenuwen, een wijle gelijkvormig en in denzelfden zin 

 door de aethergolven geprikkeld , na eene zekere reactie te hebben doen 

 blijken , tot rust komen. Die meening is echter door eenigen bestreden , 

 en nu rees, bij het zien van de bovenvermelde reactie, de gedachte 

 in mij op , dat plateau wel gelijk kon hebben , daar er toch een , voor 

 ons totaal onbewuste, reactie bij den irisrand of pupil-omtrek plaats 

 greep. Ik vermeld hier deze bijzonderheid om den indruk te verklaren , 

 dien dit voor mij onbekende verschijnsel op mij 'teweegbracht. 



Gaan wij thans tot de verklaring er van over. 



De lichtstralen treden door de zwak gebogene brillenglazen , en , door 

 deze slechts weinig convergeerend gemaakt , bereiken zij de gebogene 

 buiten- of voorvlakte van de cornea of het doorsehijnend hoornvlies. 

 Daar worden zij , als door een bollen spiegel , sterk divergeerend terug- 

 gekaatst naar het glas, dringen er doorheen en bereiken de gebogen 

 voorvlakte van het brillenglas, welk vlak nu, als holle spiegel wer- 

 kende , de lichtstralen misschien evenwijdig of iets convergeerend op 

 nieuw naar het oog terugkaatst. Zij gaan daar niet allen door de pu- 

 pil , maar die er door treden vormen een , door de pupilranden begrensden , 

 verstrooiingscirkel op het netvlies. Dien cirkel zien wij , projecteeren hem 

 naar buiten, en, daar zijne grootte afhangt van de wijdte der pupil, 

 wordt hierdoor de vernauwing en de genoemde reactie zoo prachtig 

 zichtbaar. De strepen en punten op de beelden worden teweeggebracht 

 door vochten of vreemde lichaampjes op de cornea. 



Mijn zoon voegde in der tijd aan mijne hem gedane mededeeling het 

 volgende toe : 



" 't Is dus hier maar om een hollen spiegel te doen , en men moet 

 derhalve , door middel van een sterk holle lens of negatieven bril , 

 hetzelfde kunnen verrichten. Zie met holle glazen , van — '/, tot — 2 

 parijsche duim brandwijdte, naar de maan, dan vormt deze een ver- 

 strooiingscirkel, die in het maanbeeld zelf zeer schoon de pupilbewe- 

 gingen vertoont. De maan is veel beter dan een kaars , maar men moet 

 haar tegen een blauwen hemel kunnen projecteeren." v. d. B. 



