204 JOHANNES GOEDAERT. 



het autoriteitsgeloof af te sclradden , waaronder de middeneenwen ge- 

 bukt gingen , en door eigen oogen te zien , niet door die van auisto- 

 TELEs , PLiNius , ALDuovANDüs en hunue uitleggers en naschrijvers. 



Maar allicht zult gij vragen , geëerde lezer , in welk opzicht heeft 

 GOEDAERT zich dan tegenover de natuurwetenschap verdienstelijk ge- 

 maakt, welk gedeelte er van beoefende hij, wat nam hij waar? Laat 

 hijzelf het u beantwoorden * : 



"Inde bosschen, op de velden, inde hoven, huysen, ja allesints 

 end e rondom ons in de locht , worden ontelbare ghedaenten van dier- 

 kens voortgebracht die ons van allen zijden omringen, ende dickmael 

 bij de kaers sich vertoonen , ende ons verschricken door haer gheswerm 

 omtrent haer vlam, waer doorse somtijts verbrandt worden. Onder 

 welcke zijn verscheyden soorten van vliegen, motten, uylen, maeden 

 moggen, ende menigerley andere. Doch van waer alle dese dierkens 

 haeren eersten oirspronck nemen, ende wat vremde veranderingen van 

 de een soorte in een ander, ende hoedanige wonderlicke eygenschap- 

 pen die hebben , is weynich of by na niet bekent. Ghemerckt de onder- 

 soeckers der Natuyr dit meestendeel voor bij schijnen ghegaen te heb- 

 ben, of om datse dese dieren te weynig geacht hebben, of om dat 

 hare soorten so veelderley waeren, ende vele so kleyn, dat haer de 

 moeyte verdroten heeft. Te meer , dewijle ick in eygen persoon be- 

 vonden hebbe, dat ick niet alleen seer grooten arbeyt ende een on- 

 vermoeyelicke neersticheit , maer oock menige jaren in het na-speuren 

 der gemelde dingen hebbe moeten besteden. Hoewel nochtans dit mij 

 alles niet alleen gheensints en verdriet , maer met meerder vlijdt aen- 

 gedaen werde, om na verloop van vijf-en-twintig jaren, oock de vol- 

 gende (so veele my Godt in het toekomende verleenen zal) daer in te 

 besteden. Ten eynde 'tghene te vooren versuympt ende onbekent ge- 

 weest is, ter eeren Gods, ende tot vermaeck van alle Natuyronder- 

 soeckers mach in het licht komen, ende blijcken datter niets vande 

 schepselen Godts verachtelick is, maer datse alle seer goet ende met 

 een onuytsprekelicke wijsheyt beschickt zijn: ja mede, dat (buyten 

 het oordeel ende verwachten der menschen) inde kleynste ende minst 

 gheachte schepselen, de wonderen der Natuyr aldermeest ende by uyt- 

 nementheydt ghevonden worden. So dat uyt het na-speuren deser die- 

 ren, niet alleen veele saecken sullen ontdeckt worden die te vooren 



' Zie de Dedicatie van het 1^ deel. 



