206 JOHANNES GOEDAERT. 



tere onderzoekers gedaan, begrijpen veelal niet, hoe het mogelijk: is, 

 dat een waarnemer als goedaert in dwalingen kon vervallen, gelijk 

 wij er zoovele in zijne '^Metamorphosis naturalis" aantreffen. "Wij zien 

 daarenboven volkomen het doel- en nuttelooze van waarnemingen in 

 als , dat een insect , op het vuur geworpen , brandt als zuivere olie ^ , 

 of dat een ander het 21 dagen zonder voedsel kan uithouden ^, enz., 

 maar wij mogen niet uit het oog verliezen, dat goedaert geheel zelf- 

 standig waarnam , geen voorbeeld had , waarnaar hij zijne waarne- 

 mingen kon richten en dus al datgene opteekende, wat hem opmer- 

 kenswaardig in de insectenwereld voorkwam. De platen, bij zijn werk 

 gevoegd, zijn door hem zelf geteekend, iets waarbij hij wel wat al 

 te veel zijne phantasie liet werken. Zoo bijv. pi. 29 van het 2e doel, 

 alwaar hij Orgyia gonostigma als vlinder afbeeldt , met op eiken vleu- 

 gel het beeld van een hinde , en de rups zich aan het oog voordoet , 

 zooals snellen van vollenhoven aanmerkt, als "een prachtigen bor- 

 stel of schuyer met twee pluimpjes voor en een achter"; zoo pi. 1, 24, 

 26 van het Ie deel, waar hij de poppen van verschillende vlinders 

 met zeer sprekende menschengezichten versiert; pi. 36 van het tweede 

 deel, waar hij eenige dieren afbeeldt met behaarden kop, geopenden 

 bek en een lang geschubd lichaam , door ontelbare pooten gedragen , 

 zoodat men, waren zijne voorwerpen niet zoo klein, zou meenen een 

 der monsters , waarvan oude schrijvers verhalen , voor zich te hebben. 

 Doch dat zijn uitzonderingen; al kunnen zijne afbeeldingen ook niet 

 bogen op de nauwkeurigheid, die thans in een natuurhistorisch werk 

 wordt verlangd, de meesten zijn vrij wel herkenbaar. Als voorbeeld 

 wijs ik op pi. 46 (2e deel) , alwaar eene zeer goede afbeelding van 

 Bombus terrestris voorkomt; op pi. 9 van het Ie deel, alwaar Euche- 

 lia Jacoheae ^ ; pi. A. van het 3e deel , alwaar Vanessa cardui zeer 

 juist worden weergegeven. Mijns bedunkens verdienen dan ook die pla- 

 ten niet het harde oordeel, dat p. lyonet daarover uitsprak, zeggende 

 dat een deel er van geheel onherkenbaar is en een ander deel alleen 

 te herkennen door de reeks der metamorphosen , welke meestal daarbij 

 zijn gevoegd, en door de beschrijving van het insekt. * Ook de beschrij- 



• Ie deel, 65e Bevindinge. 



^ Ie deel, 2e Ondervindinge. 



' Het spinsel is dat van Zygaena Filipendulae. 



* p, LYONET, aanteekeningen bij lesseh's , Théologie des Insectes" (la Haye, 1742) 

 t. 1. p. 26 : "Le livre de eet Auteur est du nombre de ceux dont les planches n'ont 



