214 SCHIMMELS OP GRAANGEWASSEN, 



De graangewassen, waartoe men in ruimen zin ook de rijst en de 

 mais kan rekenen, nemen in de rij der plantaardige voedingsmiddelen 

 de eerste plaats in. Van het slagen van den oogst hangt het geluk niet 

 alleen , maar zelfs het bestaan van duizenden af. Ongelukkig de bevol- 

 king der warme landen , als de teelt der rijst mislukt. Onbeschryfelijke 

 ellende , dikwijls hongersnood is er het gevolg van. En wie weet 

 niet hoe groote rol het misgewas speelt in de geschiedenis van Europa? 

 Hoe ontelbaar velen zijn niet zelfs nog in onze eeuw slachtoffers ge- 

 worden van een mislukten oogst. 



Het valt niet te ontkennen dat langzamerhand hierin verbetering 

 gebracht is. Hoofdzakelijk moet dit worden toegeschreven aan de betere 

 middelen van gemeenschap. Een hongersnood , zooals die tijdens den 

 dertigjarigen oorlog in Duitschland en in 1846 in Ierland voorkwam, 

 tengevolge van den mislukten aardappeloogst , is voortaan zoo niet 

 onmogelijk, dan toch weinig waarschijnlijk geworden. De menschelijk- 

 heid, door den stoom daartoe in staat gesteld, kan thans tijdig en 

 met goed gevolg haar rechten doen gelden. In Europa behoeft niemand 

 meer van honger te sterven. 



Toch blijft het gevaar voor misgewas bestaan en behoort het niet 

 tot de onmogelijkheden, dat zelfs in een groot deel van Europa de 

 oogst gedeeltelyk mislukt. In dat geval zou de toestand zeer ernstig 

 kunnen worden en men het uit meel bereide brood door surrogaten 

 moeten vervangen, die evenwel nimmer de plaats van het gezonde, 

 voedzame brood kunnen innemen en voor een deel zelfs schadelijk voor 

 de gezondheid kunnen zijn. Wij willen in de volgende bladzijden een 

 korte schets geven van enkele der oorzaken , die het koorn in zijn ont- 

 wikkeling belemmeren, m. a. w. wij willen het leven schetsen van de 

 plantaardige wezens, die den halm of den graankorrel tot woonplaats 

 hebben en met volle recht kunnen beschouwd worden als de grootste 

 vijanden van den landbouwer. 



Het zijn schijnbaar zeer onaanzienlijke planten , uit de klasse der 

 zwammen of Fungi, die als zoodanig beschouwd moeten worden. Ieder 

 weet dat daartoe behooren alle soorten van paddestoelen, morieljes, 

 truffels, schimmels, enz. Sommigen zijn eetbaar, anderen in hooge 

 mate schadelijk voor de gezondheid. Enkelen zijn phosphoresceerend , 

 d. i. verspreiden in het donker een wit, blauw of groenachtig licht 

 zonder waarneembare warmte. Verschillende soorten komen tot ont- 



