IN ZIJN VERSCHILLENDE TOESTANDEN. 227 



drupvormig vloeibaar. Nemen de moleculen in de vaste stof een bepaalde 

 ligging aan, die aan het lichaam een blijvenden vorm geeft — bij de 

 kristallen, diamant, kandgsuiker, keukenzout, aluin, enz. bijzonder 

 schoon kan genoemd worden en volgens zekere wetten plaats grijpt, 

 zijnde de cohaesie bij zulke lichamen in de eene richting sterker dan 

 in de andere, — en waren er soms aanzienlijke krachten noodig om 

 de moleculen bij deze vaste stoffen te scheiden of een andere ligging 

 te geven, — bij den vloeibaren staat, dien de warmte schiep, missen 

 wij die verschijnselen; hier ziet men geen bepaalden vorm; de vloei- 

 stoffen sluiten zich. aan de wanden van het vat , waarin zij begrepen 

 zijn, en worden volkomen begrensd als de inwendige ruimte van het 

 voorwerp, dat haar omsluit. Tracht men nu in de vloeistof de mole- 

 culen een andere plaats te geven , dan is een zwak schudden van het 

 vat , het indompelen van 't een of ander lichaam daartoe reeds vol- 

 doende ; de moleculen glijden thans gemakkelijk over elkander heen , 

 het is haar als 't ware onverschillig, waar zij liggen. Alzoo maakt de 

 warmte , om slechts een voorbeeld te noemen , van het harde ijs het 

 zoo uiterst gemakkelijk vervormbare water. Wij zullen al dadelijk onze 

 aandacht het meest by dat lichaam bepalen. 



Men meene nu niet, dat thans in die vloestof de aantrekking tus- 

 schen de moleculen heeft opgehouden. Een druppel water , gesmolten 

 glas, lood, enz. toont het tegendeel aan. Neem een vierkant plaatje 

 hout , metaal of glas ; bevestig met een weinig lak aan elk der hoeken 

 een draad ; knoop de 4 vrye einden samen ; hang het plaatje bij den 

 knoop aan den eenen arm eener balans en maak den anderen arm met 

 schaal er mede in evenwicht; plaats een schotel met water onder het 

 goed horizontaal hangende plaatje; druk het op het watervlak neder, 

 dan zal de balans in dien schuinen stand blijven staan , en er zullen 

 eenige grammen gewicht op de schaal noodig zijn om de plaat van 

 het water te rukken. Dat men hier werkelijk water van water heeft 

 moeten verwijderen blijkt uit de omstandigheid , dat het hout , het metaal 

 of glas aan de onderzijde nat wordt bevonden. Een volkomen reiniging 

 van den onderkant der platen is een vereischte. Een dergelijk ver- 

 schijnsel doet zich bij alle vloeibare stoffen op. 



De daar bewezen aantrekking der moleculen bij de vloeistoffen open- 

 baart zich vooral aan de oppervlakte; daar verkeeren de waterdeelen 

 in eene 'zekere spanning, dewijl zij door de onder hen liggende naar 

 binnen worden getrokken. De bovenste laag vormt alzoo een soort van 



