228 DE EIGENSCHAPPEN VAN HET WATER 



moeilijk door te dringen vlies, dat zelfs in staat is een vlotje van 

 eenige naainaalden te dragen en tot vasten vloer te verstrekken voor 

 sommige insecten, die men er vaak overheen ziet huppelen. Het vlies 

 van een zeepbel is zoo sterk, dat men zelfs een andere er over kan 

 doen rollen. Ook zeer zuiver water kan bellen en vrg zwevende vliezen 

 vormen; wij zien dit duidelijk by het snel wegwerpen van in een 

 schotel begrepen water , en bij de watervallen , die aan de vlies- en 

 schuim vorming hun grootste schoonheid hebben te danken. 



Hebben wij zoo even de warmte de aantrekking der moleculen zien 

 verzwakken , hare slingerbanen zien vergrooten , en in het gekozen voor- 

 beeld ijs in water zien veranderen, haar vermogen is hierdoor op verre 

 na niet uitgeput. Voeren wij nog meer warmte aan, dan wordt haar 

 afstootende kracht heviger : de moleculen slingeren weldra zoo snel en 

 in zulke wijde banen door elkander, dat zij eindelijk buiten elkanders 

 aantrekkingssfeer geraken, elkander voortaan alleen afstooten en in het 

 wilde in de ruimte rondvliegen; op dat oogenblik is het vocht damp 

 of stoom, dat is, een lucht- of gasvormig lichaam geworden, en dat 

 dartele spel dier vliegende moleculen houdt weer op , zoodra de warmte 

 zich verwijdert; dan wordt de beweging bedaarder, de dampmoleculen 

 trekken zich weer tot een vocht samen , en wijkt de invloed der warmte 

 nog meer, dan vervallen de waterdeelen tot een schijnbaar diepe rust, 

 schijnbaar, want geheel is de warmte niet te verwijderen. Inderdaad, 

 de bewoner der heete luchtstveek verried een groote schranderheid, 

 toen hij het ijs , dat hij door verwarming de gewone gedaante had 

 zien aannemen, voortaan slapend water noemde. 



Het zou niet moeilijk vallen, een tal van voorbeelden aan te geven, 

 tot bevestiging der waarheid, dat de warmte de oorzaak is van die 

 merkwaardige groepen van lichamen , bekend onder den naam van vaste , 

 vloeibare en luchtvormige , die hunne groote vertegenwoordigers op onze 

 aarde vinden in de vaste aardkorst zelve met schier al de in haar be- 

 grepen mineralen , in de waterzee of oceaan , en in de luchtzee. Slechts 

 op het drietal, dat herhaaldelijk tot voorbeeld is genomen, op ijs, 

 water en damp , een drietal dus , dat wat den aard , de samenstelling 

 er van, betreft, volkomen overeenkomt, wenschte ik de aandacht te 

 doen vestigen. Zij zijn waarlijk belangrijk genoeg, om er ons eenige 

 oogenblikken mede bezig te houden , en ik hoop het schoonheidsgevoel 

 geen geweld aan te doen, niet dor en droog te worden, zoo ik wat 

 dieper in den aard dier lichamen doordring , dan dit gewoonlgk in pp- 



