232 DE EIGENSCHAPPEN VAN HET WATER 



doen, ontvangen hunne beweegkracht van de uit cylinders stroomende 

 lucht, door een betrekkelijk geringe hoeveelheid vallend water daarin 

 geperst. 



Wekt deze mededeeling de gedachte op aan de millioenen liters of 

 kilogrammen water , welke in Zwitserland , veelal met stormsnelheid 

 worden afgevoerd; stelt men zich diezelfde verschijnselen in andere 

 berglanden voor, en daaronder slechts enkel den Victoria-waterval in 

 Afrika, van 20 minuten gaans breed en stortende van 125 meters 

 hoogte, dan gevoelen wij, dat de stoutste verbeelding niet in staat is, 

 zich een flauw begrip te vormen van het bedrag aan paardekrachten , 

 die er in het over de aardoppervlakte bewegende water is weggelegd. 

 Konden wy er naar welgevallen over beschikken , belette dit niet zeer 

 dikwijls de plaatselyke gesteldheid, schier al de stoommachines der 

 beschaafde wereld verdwenen onmiddellijk, als het ware beschaamd 

 over haar onmacht. 



En aan wie dankt nu het immer bewegelijke water der rivieren en 

 meren zijn bestaan ? De bron werd reeds genoemd , toen de zee werd 

 voorgesteld als de vertegenwoordigster van de groote klasse der damp- 

 vormende lichamen. De luchtzee of dampkring, die op de waterzee 

 rust, neemt gaarne water in zich op; 't woord dampkring drukt het 

 reeds uit. De lucht bevat overal dampvormig water; op de eene plaats 

 wel eens veel meer dan op de andere , maar zonder water is zij nooit. 

 Boven den oceaan is zij er het rijkste aan. De warmte bevordert haar 

 opnemingsvermogen, en 't is de zon die lucht en water deze warmte 

 verschaft. Niet alle stralen der zon dragen intusschen evenveel tot die 

 verwarming van het water bij : sommige zijn veel meer licht- dan warmte- 

 gevend , andere geven geen licht , maar slechts warmte ; de eerste drin- 

 gen vrij diep in het water door, de tweede, de donkere warmtestra- 

 len, blijven op de oppervlakte werkzaam en verwarmen de bovenste 

 watermoleculen; de warmte zet aan deze, zooals vroeger is gezegd, 

 voortdurend grootere beweging bij , geeft haar wijdere slingerbanen , 

 en weldra huppelen de waterdeelen in de lucht , keeren voor 't oogen- 

 blik niet meer in den moederschoot terug, maar worden door de op- 

 stijgende warme lucht en door de winden boven over de geheele aard- 

 oppervlakte heengedragen. Geen meer aangrijpend voorbeeld van de 

 verdamping der verwarmde zee is er te vinden, dan dat van den 

 warmen Golfstroom, die zich van de Caraïbische zee langs Ierland, 

 Schotland en Noorwegen tot aan Spitsbergen en Nova Semlja uitstrekt, 



