TN ZIJN VEESCHILLENDE TOESTANDEN. " 235 



Hierbij komt nog, dat de tropische aardgordel voor het grootste gedeelte 

 uit zeewater bestaat en derhalve de daarover zwevende lucht, door de 

 warmte geholpen, altijd zeer rijk aan dampen zijn moet. Men vergete 

 intusschen niet, dat onder het stijgen de lucht zich gestadig uitzet 

 of verdunt, en zich daarbij ook zeer sterk afkoelt, zoodat hier- 

 door de verdichting van den damp wordt bevorderd. Dat dit zoo is, 

 kan de luchtpomp leeren. Wanneer men uit de glazen stolp de lucht 

 wegpompt , ontstaat er oogenblikkelijk een flauw doorschijnende damp- 

 wolk in de stolp. Men heeft opgemerkt, dat de in den dampkring 

 zwevende stofdeelen , en deze zijn er altijd , tot de dampverdichting of 

 wolkenvorming medewerken. Als men in de stolp der luchtpomp de 

 kamerlucht laat treden door watten, deze alzoo filtreert of van stof 

 zuivert , en dan door pompen verdunt , ontstaat er geen dampwolk , 

 of in elk geval gebeurt het veel trager. Laat men daarentegen de lucht 

 niet door watten maar door een vlam strijken, zoodat er koolstof wordt 

 medegevoerd, zoo maakt deze de dampverdichting veel sterker. Mis- 

 schien zou daaruit te verklaren zijn, waarom het bij of na hevige 

 veldslagen zoo vaak regent. 



In bergachtige landen komt er nog een factor, behalve de reeds 

 genoemde, tot begunstiging van den neerslag der vochten bij. In Zwit- 

 serland b. V. geraakt de» uit de vochtige dalen met damp bezwangerde , 

 opstijgende lucht met de sneeuw en het gletscherijs der Alpen in aan- 

 raking; de dampen gaan daar dus snel tot sneeuw of water over en 

 bevorderen den waterrijkdóm der rivieren. Juist de als sneeuw op de 

 rotstoppen neerslaande vochten, verschaffen eeuwig voedsel aan den 

 steeds afglijdenden gletscher of ijsrivier, want de sneeuwaanwas toch 

 drukt die ijskolossen onophoudelijk benedenwaarts , waar zij eindelijk 

 door de zonnewarmte worden gesloopt. 



De lucht is op dezelfde plaats , bij denzelfden warmtegraad , ten allen 

 tgde niet even rijk aan vocht ; dit is uit het voorafgaande gemakkelijk 

 af te leiden. Men neme de proef in twee even warme kamers. De eene 

 zal bezet zijn met eenige menschen, de andere is ledig. Breng in de 

 eerste weder de karaf met koud water, en zy zal oogenblikkelijk aan- 

 slaan. Een dergelijke karaf in de andere kamer nedergezet zal , of niet 

 vochtig worden, of het zal in een minderen graad en later dan in de 

 eerste plaats grijpen. Werpt men in het laatste vat een stuk ijs , dan 

 zal de neerslag buiten op het glas rijker en meer versneld worden. 

 Die eenvoudige proefnemingen leeren ons, dat de lucht in de eerste 



