IN ZIJN VERSCHILLENDE TOESTANDEN. 237 



slechte maatstaf is voor het waterbedrag , dat de lucht bevat ; wij weten 

 nu verder , dat dezelfde hoeveelheid lucht , bij verschillende temperatuur , 

 met veel en met weinig damp kan verzadigd zijn , en eindelijk , dat bij 

 dezelfde massa damp, die de lucht bevat, deze zeer vochtig en boven- 

 mate droog kan genoemd worden, als de temperatuur maar verandert, 

 . dat is , in 't eerste geval daalt , in 't laatste stijgt. 



Men mag vooral niet uit het oog verliezen , dat deze besluiten ge- 

 trokken zijn uit een proefneming met lucht , die in een afgesloten ruimte 

 was gebracht, welke met do buitenlucht niets te maken had, wat de 

 drukking en beweging van deze betrof. Geschieden die afwisselingen van 

 temperatuur in den vrijen dampkring, dan wijzigt luchtdrukking, lucht- 

 strooming of wind de dampvorming aanmerkelijk. Vrees voor te groote 

 uitgebreidheid doet deze zaak buiten verdere beschouwing blijven. Men 

 wete evenwel nog , dat het aanwezen of de drukking der lucht geen invloed 

 heeft op het bedrag der ontstane dampen; alleen de snelheid, waar- 

 mede zij optreden , wordt er door gewijzigd. Als het boven gebruikte 

 glas luchtledig ware geweest, zouden de verschijnselen niet veranderd 

 zijn. In dat geval evenwel had de damp geen lucht weg te duwen o± 

 samen te drukken , en zou dus vlugger zijn ontstaan. 



Den graad van vochtigheid der lucht drukt men door twee getallen 

 uit , welker betrekking dezelfde is als die , tusschen het gewicht aan 

 vocht, hetwelk een zeker volumen lucht op een gegeven oogenblik be- 

 vat en dat, wat zij bij verzadiging zou kunnen bezitten. Zegt men 

 b. V. de vochtigheid des dampkrings is ^s > *^^^ beteekent dit , dat zij 

 op het waargenomen tijdstip slechts 3 van de 5 deelen water bevat, 

 die zij kan verdragen , zonder dat er het water als damp uit neerslaat. 



Om de tweede vraag: hoe komt men aan die drie vijfden, te kunnen 

 beantwoorden, heeft men verschillende wegen ingeslagen en verschil- 

 lende werktuigen gebruikt , die den naam dragen van vochtigheidsmeters of 

 hygrometers. Het blijft intusschen altijd een hoogst moeielijk en vaak 

 omslachtig werk, om dien vochtigheidstocstand der lucht nauwkeurig te 

 bepalen. Toch is het geen nutteloos werk. Er is reeds aangewezen welk 

 een invloed de uit de lucht neergeslagen dampen in de huishouding der 

 natuur uitoefenen. Bovendien verschaft de kennis van den genoemden 

 toestand de verklaring van een tal van verschijnselen in de hoogere en 

 lagere luchtgewesten. Wij hebben slechts te wijzen op het doorlatings- 

 vermogen der warmte- en lichttrillingen van de zon. Maar er is meer. 

 Eene zekere mate van vochtigheid der lucht is noodzakelijk tot het 



