IN ZIJN VERSCHILLENDE TOESTANDEN. 239 



verzadigd besclionwen. In den onmiddellijken omtrek des gletschers daar- 

 entegen is de Incht gewoonlijk zeer droog, omdat hare dampen, door de 

 afkoelende werking van het ijs, snel worden neergeslagen. Dat het ijs ver- 

 dampt , ziet men in den winter aan het inkrimpen of liever afnemen in 

 volumen van ijsbrokken , ook bij vrieskoude. Voortdurend verdampen dus 

 natuurlijk, nog eerder dan ijs, alle vochten vrijwillig, al wordt er geen 

 merkbare warmte aangebracht. Dieren en planten doen de hoeveelheid 

 damp aanmerkelijk toenemen. Een volwassen mensch b. v. vermeerdert 

 elk uur, door zijne ademhaling en huid-uitwaseming, de hem omrin- 

 gende lucht met ongeveer een half maatje of halve deciliter water. 

 Geen wonder dus , dat in een bewoonde gesloten kamer dikwijls het 

 water van de glasruiten afvloeit. 



Werkte de drukking der lucht de snelheid der dampvorming van 

 ijs en water niet tegen, dan zouden beiden spoedig verdwijnen, ook 

 bij alle temperaturen. Wegneming van de lucht zou dus het bestaan 

 van water en ijs opheffen. Men ziet dit bevestigd , wanneer uit een 

 besloten ruimte, waarin zich een weinig water bevindt, de lucht en 

 de damp worden weggepompt; er is hier bijgevoegd "en de damp" , omdat 

 deze anders, door zijne drukking in de begrensde ruimte, de verdere 

 dampontwikkeling zou beletten. 



Men ziet het derhalve , lucht en damp oefenen te samen een ver- 

 tragenden invloed op het genoemde verschijnsel uit, beiden brengen 

 drukking voort. Beiden hebben ook dit gemeen , dat die drukking toe- 

 neemt als de ruimte kleiner wordt gemaakt, waarin men ze samen- 

 perst, ten minste als die ruimte niet met damp verzadigd is, want 

 zij verschillen daarin, dat voor de gewone dampkringslucht de samen- 

 persing en haar daarmede evenredige tegendrukking , voor zoover onze 

 proefnemingen leeren , geen grenzen heeft , terwijl bij den waterdamp 

 die samenpersing niet verder kan gaan dan tot zulk een bedrag , waarbij 

 de ruimte met damp is verzadigd : alsdan heeft de meerdere drukking 

 slechts eene verdichting tot water tengevolge , de dampdrukking neemt 

 dan niet meer toe. De tegendrukking waarvan hier sprake is , dat 

 streven om een grootere ruimte in te nemen, noemt men spankracht 

 of veerkracht van lucht en damp. 



Is er gezegd, dat de lucht gaarne water opneemt, omgekeerd slorpt 

 ook het water gretig lucht op. Alle water, aan de lucht blootgesteld, 

 bevat dus lucht. Die medegevoerde lucht is evenwel rijker aan zuur- 

 stof dan de lucht, die wij inademen, omdat het water dit gas gemak- 



