240 DE EIGENSCHAPPEN VAN HET WATER 



keiijker opzuigt dan het andere bestanddeel der lucht, de stikstof, 

 t Is noodzakelijk voor de waterbewoners , dat er zich lucht in 't water 

 ophoudt, want de ademhaling wordt daar alzoo onder de oppervlakte 

 mogelijk , en hierdoor , even als bij ons , de bloedzuivering tot stand 

 gebracht. In luchtvrij of luchtarm water kan de visch niet leven. Daarom 

 vindt men in de hoogliggende bergmeren geen visch : het water is daar , 

 door de ijlheid der lucht , te arm aan dat levensvoedsel. 



Niet alleen trekken de waterbewoners voordeel van de laatstgenoemde 

 eigenschap des waters , de mensch doet het in vele gevallen ook , want 

 hij dankt de gezondbeidsbronnen aan het vermogen van het water om 

 ook andere gassen op te nemen. Onder deze laatsten behoort vooral het 

 koolzuur. Er is schier geen enkel bronwater , dat van dit gas bevrijd is. Bij 

 de gewone dampkringsdrukking en een temperatuur van 1 graden Celsius 

 (40 graden Fahr.) , kan een liter water datzelfde volumen , onder de 

 genoemde drukking, aan koolzuurgas in zich vast houden. Het thans 

 zoo algemeen gebruikte , zoogenaamde spuitwater , het fachinger- en 

 selterswater, de champagnewijn , het bier enz. hebben daaraan den 

 prikkelenden, verfrisschenden smaak te danken. Het op de aarde val- 

 lende water neemt, bij het dalen door den grond, soms veel koolzuur 

 op , en krijgt daardoor het vermogen om op zijn onderaardschen tocht 

 sommige steensoorten op te lossen ; treden vervolgens zulke onderaard- 

 sche stroomen weder boven de aardkorst en dus te midden van den 

 dampkring te voorschijn, dan verdampt het water, en de opgeloste 

 steenmassa verhardt op nieuw en vormt , b. v. in de dropsteengrotten , 

 de meest zonderlinge figuren. Bloemen en vruchten aan de gestadige 

 besproeiing van zulk water blootgesteld , worden van lieverlede door een 

 steenharde massa omkorst , die den oorspronkelijken vorm dier voorwer- 

 pen toch doet aanwezig blijven. Opmerkelijk nog is het , dat een bepaald 

 volumen water 670 maal dat volumen aan ammoniak-gas kan opslor- 

 pen. (Zie voorts pag. 39 en meer uitvoerig pag. 44 van den jaargang 1875). 



Hoe geschiedt nu die inzuiging of oplossing der gassen? — De 

 lucht- en watermoleculen, 't is reeds herhaalde malen gezegd, maken 

 steeds slingeringen , en die der vaste lichamen zijn er volstrekt niet van 

 uitgesloten. Deze schommelingen zijn in de vochten echter veel minder 

 wijd dan in de gassen. Bij de eerstgenoemden liggen de moleculen 

 dichter bijeen; zij botsen bij hare slingeringen telkens tegen elkander, 

 en blijven nauwelijks vrij om hare banen te voltooien. Bij de gassen 

 doorloopen zij veel grootere wegen alvorens zy elkander ontmoeten. 



i 



