242 DE EIGENSCHAPPEN VAN HET WATER 



doorloopen en door de warmte veel gemakkelijker in levendige slin- 

 geringen worden gebracht, dan dit bij lucatvrij water geschiedt. Het 

 is alsof de lucht als springveeren tusschen de watermoleculen werkt. 

 In het van lucht beroofde water is de onderlinge aantrekking zijner 

 moleculen grooter , en zij hechten ook vaster aan de wanden van het 

 vat , die haar omsluiten. Om dit te doen zien , neme men een wijde 

 buis met een bol er aan , giete in den bol zuiver water en brenge het 

 aan 't koken. Aanvankelijk , dat is lang voor het kookt , ziet men de 

 luchtbellen langs de glazen wanden stijgen; dit is lucht, welke bij 

 't ingieten van het water hardnekkig aan die wanden bleef kleven, 

 door de warmte werd uitgezet en van het glas verwijderd ; later volgen 

 er meer stijgende luchtbellen te midden van het vocht, en ook deze 

 verlaten het; dit was lucht, die het water in zich bevatte. Als het nu 

 sterk kookt, wordt door den heeten damp of stoom ook de lucht uit 

 het ledige deel van bol en buis gedreven , en kan men zich nu vol- 

 komen overtuigd houden, dat er volstrekt geen lucht meer in den 

 toestel aanwezig is , dan smelt men zoo snel mogelijk het boveneinde 

 der buis dicht. Men ziet ongetwijfeld in , dat bij het wegjagen der lucht 

 door den stoom de drukking van deze beiden ongeveer gelijk was. 



Als de toestel geheel is afgekoeld, laat men het water, door den 

 bol naar boven te keeren, in de buis vloeien; een snelle, plotseling 

 afgebroken beweging van de buis opwaarts , maakt eensklaps het water 

 van het glas los , de gansche massa springt als een vast lichaam op , 

 en valt op den bodem der buis terug met een geluid, alsof er een 

 steen of stuk ijs op viel; 't is of het vocht een vast , zeer hard lichaam 

 is geworden ; de sterke aaneenhechting der moleculen , door geen lucht 

 meer gehinderd, was dus de eerste. oorzaak van dat verrassende geluid. 

 Als men dat eenmaal gehoord heeft , verwondert het ons niet meer dat 

 de waterdroppels een steen kunnen uithollen , al is er ook een deel van 

 toe te schrijven aan hun oplossend vermogen. 



Het daar pas gebruikte toestelletje wordt ivaterhamer genoemd. Wan- 

 neer men het eenigen tijd laat hangen , met de buis naar beneden , 

 kost het aanvankelijk veel moeite om door de gezegde plotselinge be- 

 weging het vocht van het glas los te maken; is dat evenwel eenmaal 

 gelukt , dan gebeurt het bij een nieuwe poging gemakkelijker. Tyndall 

 maakte die aanhechting van de waterdeelen aan glas en aan elkander 

 op de volgende wijze aanschouwelijk. Het door koken van lucht bevrijde 

 water bevond zich bij hem in een V-vormige buis. Eerst liet hij nu 



