252 DE EIGENSCHAPPEN VAN HET WATER 



Oostzee. Gebeurt dit, dan ontstaat daar beneden vrieskoude en, be- 

 gunstigd misschien door oneffenheden op dien bodem, ontstaat er zoo- 

 genaamd grondijs, dat in de rivieren en in de Belt en de Pinsche golf 

 soms plotseling met verbazende massa's opstijgt en het watervlak bedekt. 



Dat wij ons nog een oogenblik in de poolgewesten , waarop in den 

 tegen woordigen tijd aller aandacht is gevestigd, ophouden, ten einde 

 te doen zien , welke eerbied- maar ook huiveringwekkende verschijn- 

 selen wij daar aan het minder specifiek gewicht van het ijs , of het 

 drijfvermogen daarvan , te danken hebben. Wij denken hierbij aan de 

 onmetelgk uitgebreide , drijvende ijsbergen , die zeemonsters , welker 

 phantastische vormen , wier kleuren , en woelen , en dringen zoo vaak 

 door de geharde poolreizigers worden bewonderd, en met de leven- 

 digste tinten door hen afgeschilderd, zoo levendig zelfs, alsof die ijs- 

 gevaarten onder een italiaanschen hemel dreven. 



Langen tijd is men in het onzekere geweest aangaande de wijze, 

 waarop die over uren lengte en breedte en tot soms honderden voeten 

 hoogte zich boven het water verheffende reuzengevaarten , ontstaan. 

 Zie hier wat de onderzoekingen van een twintigtal jaren daaromtrent 

 hebben geleerd. 



Op de rotstoppen en verhevenheden der poollanden, vooral aan de 

 kust , gaan de dampen , die door de , van warme en vochtrijke aard- 

 deelen komende lucht worden meegevoerd , of uit het minder koude 

 water worden gestooten dat van meer zuidelijke streken toestroomt, 

 in sneeuw over. Eeuwig groeit die voorraad aan ; al lager en lager 

 worden de sneeuwmagazijnen, langs de soms vrij hoog reikende hel- 

 lingen , gedrongen , gedeeltelijk door de zware drukking van den boven- 

 last als vast ijs in de dalen en rotsspleten gekneed , en , steeds zich 

 verbreedende , voor het grootste deel langs de glooiende rotsoevers een 

 eind wegs in zee. geduwd, 't Spreekt van zelve, dat het door de warmte 

 der zon ontstane en daarna weder bevriezende gletscher- en sneeuw- 

 water veel tot die ijswording der sneeuw bijdraagt. Men ziet , wij hebben 

 een beeld van het ontstaan der zwitsersche gletscherwerold voor ons, 

 met dit groote verschil evenwel, dat de gletschers in midden-Europa, 

 AziOj enz. alleen op een aanzienlijke hoogte en in de poollanden op 

 de minder hooge bodemverheffingen hun aanwezen kunnen ontvangen; 

 verder, dat in de laatstgenoemde gewesten de gletschers grootere uit- 

 gebreidhedeu kunnen verkrijgen , sommigen zelfs eene van 20 tot 30 

 uren gaans, en eindelijk, dat de grootste ontwikkeling dier ijsmassa's 



