IN ZIJN VERSCHILLENDE TOESTANDEN. 253 



aan de kusten plaats grijpt , daar hier de meeste dampen worden ver- 

 dicht. In het binnenland kan, door de geringe hoogte, waarop zij 

 kunnen ontstaan, een afschuiven overeenkomstig het zwitsersche glet- 

 scher-karakter , niet mogelijk zijn. Die mindere drukking evenwel behoeft 

 voor die afscheiding en ijswording geen beletsel te zijn, zooals blijkt 

 uit het feit , dat alle dalen in de poollanden met gletschers zijn gevuld. 

 Er is ook geen verbazend groote kracht toe noodig , om die kneeding 

 tot stand te brengen, en wel te minder, naarmate het minder koud 

 is; het ijs toch wordt nabij zijn smeltpunt, dus als de zon de vlakte 

 sterk verwarmt, kneedbaar als was. Bij '/^ atmospheer drukking gaat 

 sneeuw in 4 dagen tot vast ijs over. 



Aan de genoemde poolkustgietschers danken de drijvende ijskolossen 

 hun bestaan. De gletscher wordt, zooals gezegd is, in zee gedrongen, 

 en neemt voortdurend in grootte en zwaarte toe ; eindelijk hecht het 

 ijs zich onder water niet meer vast aan de rots , de ijsstroom neemt 

 een meer horizontale uitbreiding aan; daar het ijs veel lichter is dan 

 het zeewater, verkrijgt het bij die toeneming in volumen een verbazende 

 drijfkracht, en. wordt met millioenen ponden naar boven gedrukt, dan 

 eens meer , dan eens minder , ten gevolge van de eb en vloed der zee ; 

 er ontstaat een slingerende beweging in den kolos , en het gevolg van 

 een en ander is het afbreken van den hoofdstam. Daar dobbert hij 

 dan, ongeveer met een negende deel zijner uitgebreidheid boven 't water; 

 de zeestroomingen voeren hem meê, brengen hem in meer warme stre- 

 ken, daar verspreidt hij, op honderden uren afstands van zijne geboorte- 

 plaats, vaak schrik onder de zeevarenden, en nadat hij dikwijls in ver- 

 eeniging met een tal zijner broederen de houten of ijzeren zeekasteelen 

 spoorloos heeft doen verdwijnen, wordt hij ten langen laatste door de 

 onweerstaanbare zonnewarmte gesloopt. Het ligt niet op onzen weg, 

 den indruk te schilderen, die zulke ijsbergen op de pool reizigers maken, 

 hoe zij aan dier verbeelding een rijk spel geven , en ook niet , hoe zij 

 bij hun ontstaan en botsen en wenden door onafgebroken geluiden de 

 doodelijke stilte verlevendigen. Liever merken wij nog op , dat die ver- 

 schrikkelijke klompen bevroren zeewater, armer aan zout zijnde dan 

 de zee zelve , bij hun smelten eene plaatselyke daling van het zoutgehalte 

 der zee moeten teweeg brengen (zie ook pag. 38 , jaarg. 1875) ; dit is door 

 waarnemingen dan ook buiten allen twijfel gesteld. Het rivierwater, 

 dat zich in den oceaan stort , heeft dus in dat opzicht denzelfden invloed 

 op het zeewater als de smelting der ijsbergen. Bij de monden der 



