254 DE EIGENSCHAPPEN VAN HET WATER 



rivieren en in de nabijheid van in gematigde streken afgedreven ijsber- 

 gen , is het zoutgehalte der zee dan ook het geringste. Dit verschijnsel , 

 gevoegd bij de daling van den thermometer, die de naderende koude 

 massa reeds op uren afstands veroorzaakt , strekt den zeevarenden 

 gelukkig tot waarschuwing tegen het naderende gevaar. 



Door de gebezigde uitdrukkingen : de sneeuw wordt door den zwaren 

 opperlast tot ijs geperst, en het ijs wordt in de rotsspleten gekneed, 

 zie ik mij gebracht tot het kortelijk bespreken van deze merkwaardige 

 eigenschap van het ijs. Inderdaad, het laat zich kneeden in eiken vorm. 

 Wordt gestooten gs of sneeuw, of wel wordt een enkele ijsbrok, met 

 een persschroef of waterpers in een vorm gedrukt , dan hoort men het 

 ijs kraken en vermorselen; maar bij 't openen van den vorm blijkt, 

 dat alle deelen op hetzelfde oogenblik aan elkander zijn gevroren en 

 dus een vaste massa geworden zijn. Op deze wijze is het mogelijk, 

 kopjes, schotels, bollen, lenzen, enz. van ijs te persen. Legt men ge- 

 durende eenigen tijd een langwerpige schol ijs met de kortste zijden 

 op twee steunsels , dan zakt het in 't midden door , en behoudt dan 

 dien gebogen vorm. Hangt men over dien ijsbalk een metalen draad, 

 welks beide einden men van onderen met een gewicht bezwaart, dan 

 zakt de draad in het ijslichaam al dieper en dieper, tot hij het ein- 

 delijk heeft doorgedrongen en met het gewicht op den grond valt. Het 

 ijs blijft echter aaneen verbonden; de deelen zijn achter den draad 

 weer aan elkander gevroren. Dit gebeurt zelfs in een warme kamer. 

 Perst men sneeuw in een begrensde ruimte, dan wordt zij doorschg- 

 nend ijs. In deze eigenschap vindt men een voldoende verklaring voor 

 het afschuiven der gletschers en de volkomen aansluiting van het ijs 

 aan den bodem en de wanden der rotsklooven en dalen; de naam 

 ijsrivieren, aan deze ijsmassa's gegeven, is dus gerechtvaardigd. 



Bij het persen van een ijsbrok, ijspuin of sneeuw krijgen die lichamen 

 een kleiner volumen, het ijs wordt dus vaster; in de ijskelders is het 

 dan ook beter tegen den invloed der warmte bestand , meer geschikt 

 tot opstapeling en derhalve ook tot besparing van ruimte. De ijsvlie- 

 zen , die bij zachte winters op de watervlakten ontstaan , worden , door 

 samenpersing tot vierkante blokken, geschikt, om ze in de ijsmaga- 

 zijnen op te leggen. Dat dit een en ander van zeer veel belang is in 

 het bedrijvige leven, wordt duidelijk, als men bedenkt hoe onmisbaar 

 het ijs is geworden bij bier- en wijnbereiding , bij het verzenden van 

 vleesch en visch , bij eenige ziekten , bij amputatiën , en niet het minst 



