PLANTKUNDE IN NEDERLAND. ^77 



Cissus verrucosa woekert en tot de zonderlinge Rhizantheae beboort , 

 evenals de Rafflesia patma , wier groote wit en grijs gevlekte bloemen 

 op stengels van Cissus scariosa op het eiland Noesa-Kambangan ten 

 zuiden van Java groeit en in 1854 door Prof. de vkiese beter is af- 

 gebeeld volgens mededeelingen van teysmann , die tevens de teekenin- 

 gen overzond van de E. Bochussenn, die op den berg Salak op Cissus 

 serrulata woekert. De daarbg gevoegde groote plaat , door den admiraal 

 VERHUELL zeer fraai geschilderd , stelt den plantengroei op dieu berg 

 voor en geeft een juist denkbeeld van de weelderige tropische natu ar. 



RuMPH had vroeger in zijn Amboinsch kruidboek slechts 35 soorten 

 van varens beschreven , en vóór de nasporingen van Prof. blume waren 

 slechts 40 javaansche varens bekend , waarvan de helft aan dit eiland 

 eigen zijn. In zijne Flora liet Dr. blume een honderdtal varens afbeel- 

 den , waaronder vooral opmerkelgk zyn de Phymatodes crassinervum met 

 onverdeelde, wit gestippelde bladen en Niphobolus carnosus met stomp 

 eivormig , onvruchtbaar , en lang lancetvormig , vruchtbaar loof. In 1828 

 gaf hij ook eene afzonderlijke naamlijst uit, waarin eenige honderde 

 soorten beschreven werden (alleen van de 6 rijkste geslachten te zamen 

 reeds 259 soorten) ; en zoo zeer was hij overtuigd dat er nog eene 

 menigte aan zijne onderzoekingen was ontsnapt , dat hij hun aantal op 

 Java zelfs niet bij benadering durfde bepalen. Het .bleek later dat 

 deze meening juist was geweest, daar Dr. van den bosch, die in 1861 

 eene beschrijving der op Java voorkomende Hymenophyllaceae het licht 

 deed zien, alleen van deze familie van varens reeds 51 soorten liet 

 afbeelden. Deze door hare eigenaardige eindelings geplaatste beker- of 

 taschvormige vruchtomhulsels zeer gemakkelyk te onderscheiden familie, 

 bevat door het meestal fijn uitgesneden loof harer bladen de allerbe- 

 valligste varens. Nieuwe soorten dezer familie, door Dr. van den bosch 

 beschreven, werden na zijn dood door Prof. suringar in 1863 in het 

 kmidkundig archief uitgegeven. 



De soorten van de familie der Marattiaceae werden in 1853 door de 

 hoogleeraren de vriese en harting beschreven in een werk, dat vooral 

 belangrijk is dewijl het inwendig maaksel dezer varens met behulp 

 van het mikroskoop onderzocht en op 9 platen opgehelderd wordt. 



In 1847 zond de heer teijsmann, de verdienstelijke hortulanus 

 van Buitenzorg, aan Prof. de vriese eene soort dezer varens met een 

 reusachtigen wortelstam van 2 voeten hoog en van verscheidene voeten 

 in omvang en voorzien van dubbel gevinde bladen, die 2 — 3 meters 



