OVER DE AGGREGAATS-TOESTANDEN DER STOF. 295 



nen, zich dan als zeer vaste rotsen zouden voordoen. Ook voegt hij 

 er bij , dat de lucht , of eenige van haar veerkrachtige bestanddeelen , 

 uit gebrek aan warmte niet meer zouden bestaan, maar dat er zich 

 nieuwe vloeistoffen zouden vormen , waarvan wij nu niet de minste voor- 

 stelling hebben. Verschillende proefnemers , onder anderen ook onze 

 beroemde landgenoot van marum, hadden in het begin dezer eeuw ge- 

 meend enkele gassen vloeibaar gemaakt te hebben. De hulpmiddelen 

 waren toen echter nog zeer onvolkomen , en men kan uit hun proeven 

 meestal slechts besluiten, dat zij zeer verdichte oplossingen in water 

 verkregen hadden. Een karakteristieke opgave omtrent een proefneming 

 in die dagen deel ik hier mede, vooral omdat zij ons al zeer zonderling 

 moet voorkomen; perkins namelijk gaf in 1823 aan de Boyal Insti- 

 tution te Londen bericht, dat hij met een toestel, waarin de druk tot 

 2000 atmospheren kon worden opgevoerd, de lucht in den vloeibaren 

 staat had gebracht. Zooals hij aangeeft , begon zij bij 500 atmospheren 

 "gedeeltelijk" zich te verdichten, en bij 1200 atmospheren was er een 

 schoone , doorzichtige vloeistof uit voortgekomen , waarvan de hoeveel- 

 heid ongeveer V2000 ^^^ verbruikte lucht bedroeg. Er ontbreekt veel 

 aan de bewijskracht dezer proefneming, te meer daar de verkregen 

 vloeistof in het toestel zelve niet gezien kon worden , en het kan ons 

 niet verwonderen , dat dit resultaat toen reeds "raadselachtig" genoemd 

 werd. ' Verschillende mededeelingen uit die dagen wijzen op de ver- 

 dichting van ammoniakgas, zwaveligzuur en het chloorgas, welke trou- 

 wens , zooals nu bekend is , ook het gemakkelgkst vloeibaar te maken zijn. 

 Het gelukte in 1823 het eerst aan parad ay door toepassing van ge- 

 schikte methoden een gas in zuiveren staat tot een vloeistof te bren- 

 gen , en met het chloorgas gaf hij daarvan het voorbeeld , dat spoedig op 

 bijna al de andere gassen toegepast werd. Faraday vervulde toenmaals 

 de bescheiden betrekking van assistent van humphrey davy , en hy stond 

 nog aan het begin van zyn roemvolle loopbaan, die dus aanving met 



* Babbage beproefde in 1813 kalkrotsen te doen barsten, door er een gat in te laten 

 boren en er zoutzuur in te gietea ; daarop werd de opening gesloten met een stevig in- 

 gedreven stop; er bad evenwel geen splijting plaats, omdat, zooals hij geloofde, bet 

 koolzuur, dat ontwikkeld werd, vloeibaar was geworden. 



Onwillekeurig herinnert dit ons aan het verhaal der oude geschiedschrijvers, dat han- 

 MBAL bij zijn tocht over de Alpen azijn gebruikt zuu hebben om zich een weg door 

 de rots-massa's te banen. (Livius, 21 c. 37, evenzeer appianus). Aldaar wordt gezegd 

 *ardenliaque saxa infuso aceto putrefaciunt." 



