OVER DE AGGREGAATS-TOESTANDEN DER STOF. 303 



Maar de rum had alle kracht verloren, was strooperig en dik als 

 traan, en bezat een flauwen smaak. Het was onmogelijk tabak ofciga- 

 ren in korte pijpen te rooken: spoedig had men een ijskegel in den 

 mond. Het metaal gaf bij aanraking denzelfden indruk als gloeiend 

 ijzer, evenzeer de medaillons, die enkele tochtgenooten, zeer on- 

 voorzichtig, op de bloote borst droegen. Payer verzekert , dat de koude 

 op de wilskracht verlammend werkt, en men toont , door de onzekerheid 

 zijner bewegingen, de moeielykheid in spreken en denken , veel overeen- 

 komst met een dronken persoon. Een eigenaardig gevolg der inwerking 

 dezer lage temperatuur (die bij enkele poolreizen zelfs — 47" R. heeft 

 bedragen) bestaat daarin, dat het lichaam zyn vochtigheid verliest- 

 door verdamping , en nu ontstaat een kwellend gevoel van dorst. Maar 

 sneeuw daartegen te bezigen is een zeer schadelijk middel, want daar- 

 door ontstaat ontsteking van keel , verhemelte en tong. Bovendien is 

 de hulp daarvan ijdel , daar men volstrekt niet de massa sneeuw kan 

 verbruiken , die tot het lesschen van den dorst zou noodig zijn , terwijl 

 men als het ware de gewaarwording ondervindt van de aanraking van een 

 gesmolten metaal. Men beschouwt bij dergelijke expeditiën dan ook hen, 

 die sneeuw eten, met dezelfde minachting, als in het Oosten de opium- 

 schuivers. De verdamping om het lichaam , in weerwil van den pels , was 

 zoo sterk , dat de reizigers door een voortdurenden mist waren omgeven , 

 die weldra in kleine ijskristallen overging, welke met hoorbaar gedruisch 

 op de aarde vielen. Door dien mist was men steeds in duisternis gehuld , 

 en was de atmospheer niet doorzichtig. In weerwil daarvan had men 

 een ondragelijk gevoel van droogte. Het geluid plantte zich op buiten- 

 gewoon groote afstanden voort , en een gewoon gedruisch kon honderde 

 schreden ver gehoord worden. Het vleesch kon gespleten worden , kwik- 

 zilver werd als kogel uit het geweer geschoten. Smaak en reuk worden 

 zwakker en de spierkracht verlamd , zoodanig , dat de oogleden zich 

 onwillekeurig sluiten en dicht vriezen; bij het stilstaan ontstaat dik- 

 wijls gevoelloosheid in de voetzolen. Merkwaardig is het , dat de baard 

 niet met rijp zich bedekt, omdat de uitgeademde waterdamp te spoedig 

 als sneeuw op den grond neervalt. 



Ziedaar de verschijnselen, die zulk een buitengewone koude op het 

 menschelijk lichaam teweeg brengt ; laten wij nu eens zien , welke eigen- 

 schappen het vast koolzuur heeft ten gevolge van zijn lage temperatuur. 



Er is reeds opgemerkt, dat het zeer langzaam tot gas weder over- 

 gaat , en daarom kan men het op de hand leggen zonder een pijnlijk ge- 



